Στεγαστική Κρίση: Το ενοίκιο «καταπίνει» πάνω από το 80% του μέσου μισθού στην Αθήνα

Ευρωπαϊκά ενοίκια με ελληνικούς μισθούς συνθέτουν το παζλ της στεγαστικής κρίσης στη χώρα μας, σύμφωνα με τη νέα έρευνα του ΚΕΦΙΜ. Πώς το «ράλι» των τιμών οδήγησε στη σημερινή ασφυξία.

Η αναζήτηση στέγης στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, έχει μετατραπεί σε άλυτο γρίφο για νέους εργαζόμενους και οικογένειες. Σύμφωνα με το νέο policy brief του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) με τίτλο «Τιμές κατοικιών και ενοίκια στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση», του ερευνητή Χρήστου Λούκα, το κόστος στέγασης αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, την ώρα που τα εισοδήματα παραμένουν καθηλωμένα.

Η έρευνα, η οποία βασίζεται σε στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος, αποτυπώνει με σκληρούς αριθμούς την οικονομική ασφυξία: η στεγαστική πίεση εκμηδενίζει το διαθέσιμο εισόδημα για αποταμίευση ή κατανάλωση, καθιστώντας την αυτόνομη διαβίωση σχεδόν ακατόρθωτη για όσους δεν διαθέτουν ιδιόκτητο ακίνητο.

Ο «εφιάλτης» των ενοικίων σε αριθμούς

Η σύγκριση της αναλογίας ενοικίου-μισθού στην Ελλάδα με την υπόλοιπη Ευρώπη (ΕΕ-27) είναι αποκαλυπτική, καθώς στη χώρα μας το ποσοστό είναι υπερδιπλάσιο. Ειδικότερα στην Αθήνα:

• Διαμέρισμα 1 υπνοδωματίου: Το μέσο ενοίκιο απορροφά το 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού.

• Διαμέρισμα 2 υπνοδωματίων: Το κόστος εκτοξεύεται στο 93,6% του μέσου μηνιαίου μισθού.

Παράλληλα, το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ενοικίων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, αγγίζοντας το +10,1% (πίσω μόνο από την Κροατία). Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της απόκλισης, ο μέσος ευρωπαϊκός όρος αύξησης των ενοικίων για το ίδιο έτος ήταν μόλις +3,2%.

Ακίνητα: Μεγάλη αλλαγή στις μεταβιβάσεις – Στο επίκεντρο μητρώο και ενοίκια

Το «ράλι» ακινήτων της τελευταίας 25ετίας στην Αθήνα

Η μελέτη καταγράφει τις ακραίες διακυμάνσεις που υπέστη η ελληνική κτηματαγορά από το 2000 μέχρι σήμερα, χωρίζοντάς την σε τρεις χαρακτηριστικές περιόδους:

1. Η πρώτη «Φούσκα» (2000–2007): Οι τιμές αγοράς κατοικιών σχεδόν διπλασιάστηκαν, ωθούμενες από τα χαμηλά επιτόκια λόγω της ένταξης στο ευρώ, την πιστωτική επέκταση και τα έργα των Ολυμπιακών Αγώνων. Ωστόσο, τότε η άνοδος συνοδευόταν και από αύξηση των εισοδημάτων.

2. Η Βαθιά Πτώση (2007–2017): Η οικονομική κρίση, τα μνημόνια και τα capital controls έφεραν τη μεγαλύτερη κατάρρευση τιμών στην ΕΕ. Στην Αθήνα, οι τιμές των ακινήτων έκαναν «βουτιά» της τάξης του 44%, με την οικοδομική δραστηριότητα να «παγώνει» πλήρως.

3. Η Βίαιη Ανάκαμψη (2018–2025): Η ζήτηση από ξένους επενδυτές, το πρόγραμμα Golden Visa, η ραγδαία εξάπλωση του Airbnb και η έλλειψη νέων κατοικιών (λόγω της απραξίας της προηγούμενης δεκαετίας) πυροδότησαν μια νέα, επιθετική άνοδο.

Σήμερα, οι τιμές πώλησης κατοικιών στην Αθήνα όχι μόνο κάλυψαν τις τεράστιες απώλειες της στεγαστικής κρίσης, αλλά έχουν ξεπεράσει κατά 13% τα προ κρίσης (2007) επίπεδα.