Αττική: Νέα προθεσμία για καθαρισμούς οικοπέδων και τσουχτερά πρόστιμα

Με τα χρονικά περιθώρια να στενεύουν και τις μνήμες από τις καταστροφικές πυρκαγιές των προηγούμενων ετών να παραμένουν νωπές, άνοιξε την 1η Απριλίου η πλατφόρμα για τις δηλώσεις καθαρισμού των οικοπέδων στην Αττική. Για το 2026, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας φέρνει σαρωτικές αλλαγές μέσω του σχεδίου νόμου «Ενεργή Μάχη», με στόχο τον εξορθολογισμό των ποινών αλλά και την αυστηροποίηση των ελέγχων. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα παραμένει η ετοιμότητα των Δήμων να διαχειριστούν τον τεράστιο όγκο υπολειμμάτων που αναμένεται να προκύψει τις επόμενες εβδομάδες.

Η νέα προθεσμία: Έως τις 15 Ιουνίου

Για τη φετινή χρονιά, οι ιδιοκτήτες έχουν στη διάθεσή τους ένα «παράθυρο» 76 ημερών. Συγκεκριμένα, από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου, οι υπόχρεοι πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τόσο τις φυσικές εργασίες καθαρισμού όσο και την υποβολή της ηλεκτρονικής δήλωσης. Σημειώνεται πως η υποχρέωση συντήρησης του καθαρισμένου χώρου ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Καθαρισμός οικοπέδου

Ποιους αφορά η υποχρέωση

Η νομοθεσία εμπλέκει ιδιοκτήτες, νομείς, μισθωτές ή επικαρπωτές για:

• Οικόπεδα εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων ή εντός ορίων οικισμών.

• Χώρους σε ακτίνα 100 μέτρων από τα παραπάνω όρια.

• Εκτός σχεδίου γήπεδα που διαθέτουν κτίσμα.

Εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι κήποι κατοικιών και οι εκτάσεις που υπάγονται στη δασική νομοθεσία, καθώς ο νόμος εστιάζει στα εγκαταλελειμμένα και ακαθάριστα αστικά/περιαστικά οικόπεδα.

Δεν αρκεί ένα απλό «κούρεμα»: Τα 6 βήματα του καθαρισμού

Ο καθαρισμός πλέον έχει αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές. Η νομοθεσία ορίζει ως απαραίτητες τις εξής ενέργειες:

1. Διαχείριση δέντρων: Κοπή ξερών κλαδιών και όσων ακουμπούν σε κτίσματα.

2. Απομάκρυνση καύσιμης ύλης: Καθαρισμός εδάφους από ξερά χόρτα, πευκοβελόνες και φυλλόστρωμα.

3. Αποκλάδωση βάσης: Αφαίρεση χαμηλών κλαδιών για να αποτραπεί η αναρρίχηση της φωτιάς (ανάλογα με το δέντρο).

4. Αραίωση θάμνων: Αποφυγή δημιουργίας ενιαίου στρώματος βλάστησης.

5. Απομάκρυνση σκουπιδιών: Καθαρισμός από εύφλεκτα, εκρηκτικά ή εγκαταλελειμμένα υλικά.

6. Ασφαλής μεταφορά: Η συσσώρευση υπολειμμάτων στο πεζοδρόμιο απαγορεύεται αυστηρά.

Πώς γίνεται η ηλεκτρονική δήλωση

Η διαδικασία πραγματοποιείται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας apps.gov.gr (Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας). Οι πολίτες εισέρχονται με κωδικούς TaxisNet, εντοπίζουν το ακίνητό τους μέσω ΚΑΕΚ (Κτηματολόγιο) ή συντεταγμένων, και δηλώνουν υπεύθυνα ποιες ενέργειες πυρασφάλειας έχουν ολοκληρώσει. Η υποβολή επέχει θέση Υπεύθυνης Δήλωσης. Για όσους αδυνατούν ψηφιακά, επιτρέπεται η χειρόγραφη υποβολή στην οικεία Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Η νέα «αρχιτεκτονική» των προστίμων

Το 2026 φέρνει αναλογικότητα στις ποινές, με ανώτατο πλαφόν και αυστηρές κυρώσεις για τους κατ’ εξακολούθηση παραβάτες:

Σε περίπτωση που ο Δήμος προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, το κόστος των εργασιών καταλογίζεται εξ ολοκλήρου στον ιδιοκτήτη.

Έτοιμοι οι Δήμοι της Αττικής; Το πρόβλημα της αποκομιδής

Η επιτυχία του εγχειρήματος στηρίζεται στον μηχανισμό των κατά τόπους Δήμων, οι οποίοι καλούνται να σηκώσουν το βάρος των ελέγχων, της ενημέρωσης, αλλά και της δωρεάν αποκομιδής των κλαδεμάτων κατόπιν ραντεβού.

Εδώ, ωστόσο, εντοπίζεται το μεγαλύτερο πρόβλημα. Όπως τονίζει και η ΠΟΜΙΔΑ, ο κίνδυνος να «φρακάρουν» οι υπηρεσίες καθαριότητας στα τέλη Μαΐου είναι κάτι παραπάνω από ορατός. Η ρητή υποχρέωση των Δήμων για άμεση αποκομιδή συχνά «σκοντάφτει» στην έλλειψη προσωπικού και οχημάτων, με αποτέλεσμα βουνά από ξερά κλαδιά να μετατρέπονται τα ίδια σε εστίες κινδύνου. Οι ειδικοί συνιστούν στους πολίτες να προγραμματίσουν τον καθαρισμό και να επικοινωνήσουν με τις δημοτικές υπηρεσίες το συντομότερο δυνατόν, αξιοποιώντας τους μηχανισμούς fast-track που προβλέπει ο νέος νόμος για άμεση παρέμβαση σε συνεργασία με την Πυροσβεστική.