Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) να κρίνει αντισυνταγματικά τα bonus του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) έχει δημιουργήσει σοβαρούς τριγμούς στον κατασκευαστικό κλάδο και την αγορά ακινήτων. Επαγγελματίες του χώρου, αλλά και επενδυτικοί όμιλοι, εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια και ανησυχία για τις επιπτώσεις που θα έχει η απόφαση αυτή στην οικονομία και στις επενδύσεις.
Οι επαγγελματίες του κλάδου καταγγέλλουν ότι η απόφαση ρίχνει «ταφόπλακα» στην αγορά ακινήτων, προκαλώντας άνοδο στις αξίες γης και στις τιμές των ακινήτων. Παράλληλα, επισημαίνουν τον κίνδυνο αποχώρησης ξένων επενδυτών, οι οποίοι ενδέχεται να διεκδικήσουν αποζημιώσεις για ακυρωμένα έργα. Σύμφωνα με εκπροσώπους του κλάδου, η απόφαση οδηγεί σε αναχρονιστικά μέτρα, πλήττοντας την ανάπτυξη και την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) βρίσκονται αντιμέτωποι με την πρόκληση να διαχειριστούν την κρίση και να αποκαταστήσουν την ισορροπία στην αγορά ακινήτων. Παράλληλα, πρέπει να διασφαλίσουν την εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών, οι οποίοι αποτελούν βασικό πυλώνα για την οικονομία.
Η ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων είναι επιτακτική, καθώς μεγάλα επενδυτικά έργα βρίσκονται στον «αέρα». Πολλοί όμιλοι εξετάζουν προσεκτικά τις επόμενες κινήσεις τους, με αρκετούς να εξετάζουν προσφυγή στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια για την προστασία των συμφερόντων τους.
Η απόφαση του ΣτΕ έκρινε ότι τα κίνητρα για αυξήσεις στον συντελεστή δόμησης και το ύψος κτηρίων δεν είναι κατ’ αρχήν αντισυνταγματικά, εφόσον συνοδεύονται από αντισταθμιστικά μέτρα, όπως μειώσεις κάλυψης, αύξηση κοινόχρηστων χώρων και ενεργειακή απόδοση. Ωστόσο, τόνισε ότι αυτά τα κίνητρα πρέπει να ενσωματώνονται στον τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό μέσω επιστημονικών μελετών που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Επιπλέον, το Δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματικό τον αποκλεισμό συγκεκριμένων στοιχείων, όπως τα πατάρια και οι πισίνες, από τον υπολογισμό του συντελεστή δόμησης. Ωστόσο, διατήρησε τη συνταγματικότητα άλλων στοιχείων, όπως τα κλιμακοστάσια.
Τι Σημαίνει «Έναρξη Εργασιών»
Ένα κρίσιμο σημείο της απόφασης αφορά τον ορισμό της «έναρξης εργασιών». Σύμφωνα με το ΣτΕ, η έναρξη υλοποίησης μιας οικοδομικής άδειας τεκμηριώνεται από εργασίες εκσκαφής που έχουν γνωστοποιηθεί σε διοικητικές αρχές ή μέσω άλλων στοιχείων, όπως η υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ) στον ΕΦΚΑ. Η έκδοση οικοδομικής άδειας ή η ηλεκτρονική ενημέρωση δεν αρκούν για να αποδείξουν την έναρξη.
Για τις άδειες που ακυρώθηκαν λόγω αντισυνταγματικότητας, οι ενδιαφερόμενοι έχουν δικαίωμα να διεκδικήσουν αποζημιώσεις, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για αστική ευθύνη του κράτους. Ωστόσο, το δικαίωμα αυτό εξετάζεται κατά περίπτωση από τα διοικητικά δικαστήρια.
Η απόφαση του ΣτΕ θέτει νέες προκλήσεις για την αγορά ακινήτων και την κυβέρνηση. Οι επαγγελματίες του κλάδου καλούν σε άμεση δράση για την αντιμετώπιση των συνεπειών, ενώ η κυβέρνηση πρέπει να βρει τρόπους να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στην αγορά.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι εξάντλησε τα περιθώρια της νομοθεσίας για τον περιορισμό της βλάβης στην οικονομική δραστηριότητα και την ασφάλεια των συναλλαγών.
Η πορεία της αγοράς ακινήτων στη μετά-NOK εποχή εξαρτάται πλέον από την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων που θα ληφθούν για να καλυφθούν τα κενά και οι ανησυχίες που ανέκυψαν.
by 