Πώς είναι να είσαι φωτογράφος με όραμα σήμερα; Για τον Βαγγέλη Γκικόπουλο, δεν πρόκειται για ισορροπία ανάμεσα στο παλιό και το νέο, αλλά για έναν διαρκή επαναπροσδιορισμό. Ο Βαγγέλης Γκικόπουλος είναι ένας αναγνωρισμένος φωτογράφος με ξεχωριστή κινηματογραφική αισθητική. Η υπογραφή του είναι πάντα παρούσα: μια προσωπική ματιά που συνδυάζει ακρίβεια, συναίσθημα και αφηγηματική δύναμη. Εχει συνεργαστεί και συνεργάζεται με μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς και σημαντικά πρακτορεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Βαγγέλη, πόσο καθοριστική είναι για σένα η ισορροπία ανάμεσα στο παραδοσιακή αντίληψη του φωτογράφου και στα σύγχρονα μέσα; Πώς καταφέρνεις να κρατάς και τις δύο πλευρές ζωντανές χωρίς να χάνεται η αυθεντικότητα;
Αρχικά τι σημαίνει παραδοσιακή αντίληψη του φωτογράφου; Ζούμε στο 2025 όπου έχουμε διαθέσιμα αναλογικά και ψηφιακά μέσα.
Αν η παραδοσιακή αντίληψη είναι ότι ο φωτογράφος ντύνεται όπως θέλει, ζητάει πολλά χρήματα για τις ίδιες υπηρεσίες του 1990, να έχει ακόμα ένα pc από το 2007 και να έρχεται με καλοδιατηρημένο εξοπλισμό με συγχωρείτε αλλά δεν περνάει πια. Με αυτόν τον ορισμό δεν είμαι υπέρ της παραδοσιακής αντίληψης. Είμαι υπέρ του να εξελισσόμαστε. Να βλέπουμε τις σύγχρονες ανάγκες και να προσαρμοζόμαστε σε αυτές. Όχι όμως στο ελάχιστο αυτών, αλλά όσο γίνεται πιο κοντά στο μέγιστο. Να προσπαθούμε δηλαδή να είμαστε κοντά ή ακόμα καλύτερα μπροστά από τις εξελίξεις. Δεν υπάρχει ισορροπία κατά τη γνώμη μου και δεν θα έπρεπε να υπάρχει, αν υπάρχει. Υπάρχει μόνο μια σύγχρονη αντίληψη η οποία με κάποια παραδοσιακά στοιχεία από το παρελθόν μας πάνε μπροστά. Η αυθεντικότητα είναι κάτι εντελώς ανεξάρτητο έχει να κάνει με τον άνθρωπο και με τον επαγγελματία, εν προκειμένω τον φωτογράφο. Μπορείς να είσαι αυθεντικός και να τραβάς με αναλογική μηχανή, μπορείς όμως να ’σαι αυθεντικός και να τραβάς με κινητό.
Ο Βαγγέλης Γκικόπουλος
Σε μια εποχή που κυριαρχεί το «φαίνεσθαι», πιστεύεις ότι η εικόνα μπορεί ακόμα να αποκαλύψει την αλήθεια ενός προσώπου ή μιας στιγμής;
Το ότι κυριαρχεί το φαίνεστε είναι κάτι που τουλάχιστον στην Ελλάδα ξεκίνησε από τα 80’s και ο Τύπος το ενίσχυσε στα 90’s και τα 00’s. Σήμερα έχουμε τα social media όπου με φίλτρα και τα stories σε ακριβά μαγαζιά και προορισμούς όλοι παίζουμε το παιχνίδι αυτό. Υπάρχει ωστόσο μια κόπωση. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιζητούν περισσότερο το «είστε». Αν θες να ξεχωρίσεις σήμερα πρέπει να είσαι αυθεντικός. Αν με ρωτάτε για εμένα προσωπικά, ήθελα πάντα να ξεχωρίζω και να διαφοροποιούμαι από τη μάζα οπότε η αυθεντικότητα ήταν και παραμένει μονόδρομος.
Από την επαγγελματική συλλογή του Βαγγέλη Γκικόπουλου
Σε εκφράζει περισσότερο ο μινιμαλισμός ή μια πιο πληθωρική, συναισθηματικά φορτισμένη προσέγγιση; Τι θεωρείς ότι εξυπηρετεί καλύτερα την αφήγηση μέσα από την εικόνα;
Μου αρέσει να βλέπω ταινίες και σειρές εκεί όπου οι δημιουργοί ανάλογα με τον σκοπό τους χρησιμοποιούν μια από αυτές τις προσεγγίσεις. Αν και στην αρχή της καριέρας μου προτιμούσα φωτογραφίες «φορτωμένες» με στοιχεία και πληροφορία, εντούτοις όσο περνούν τα χρόνια, η οπτική μου αλλάζει και γίνεται πιο minimal. Αφαιρώ πράγματα διαρκώς. Βάζω στοιχεία όπως ο νεκρός χώρος, αλλάζω κάδρα και επεξεργάζομαι τις εικόνες με τρόπο που τονίζουν περισσότερο το θέμα μου. Εννοείται ότι χρησιμοποιώ το ΑΙ για να αφαιρεί πράγματα που μου αποσπούν την προσοχή από το κύριο θέμα μου. Πάντα με κοινό παρονομαστή να είναι μια εικόνα όσο γίνεται πιο κινηματογραφική.
Από την επαγγελματική συλλογή του Βαγγέλη Γκικόπουλου
Η εικόνα και η κίνηση είναι για σένα δύο μορφές έκφρασης. Ποια είναι η βασική τους διαφορά στη δουλειά σου;
Με την εικόνα κυνηγάω το απόλυτο καρέ που περικλείει την ιστορία.
Με την κίνηση χτίζω μια ροή που αποκαλύπτει την ιστορία βήμα-βήμα, όπως την έχω φανταστεί.
Από την επαγγελματική συλλογή του Βαγγέλη Γκικόπουλου
Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης υπάρχουν ζητήματα που αντικρούονται στην τέχνη του φωτογράφου;
Υπάρχουν σίγουρα ζητήματα ηθικά, νομικά, καλλιτεχνικά, πνευματικών δικαιωμάτων. Πολλοί φωτογράφοι φοβούνται ότι θα τους πάρει τη δουλειά το ΑΙ. Αν αντιλαμβάνεσαι την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εχθρό σου, εχθρός σου θα είναι, αν την αντιμετωπίσεις ως εργαλείο τότε θα είναι εργαλείο. Για μένα είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιώ κάθε μέρα στην επεξεργασία εικόνων, στον γραπτό λόγο και σε μια σειρά από καθημερινές ανάγκες της δουλειάς μου.
Από την επαγγελματική συλλογή του Βαγγέλη Γκικόπουλου
Τι σημαίνει για σένα επαγγελματισμός στη φωτογραφία σήμερα; Και πώς διατηρεί κανείς το πάθος του χωρίς να εγκλωβίζεται σε μια αγχώδη παραγωγικότητα;
Επαγγελματισμός είναι να είσαι στην ώρα σου στα ραντεβού, να είσαι σωστά ντυμένος για μια περίσταση/φωτογράφιση, να κάνεις πράξη όσα υπόσχεσαι στον εν δυνάμει πελάτη σου, να μιλάς σωστά. Είναι χαρακτηριστικά διαχρονικά που δεν έχουν να κάνουν με τον φωτογράφο αλλά με οποιονδήποτε επαγγελματία. Αυτή η κατάσταση που πρέπει να είσαι παραγωγικός οτιδήποτε και να γίνει είναι κάτι πολύ γνώριμο σε εμένα δυστυχώς. Εχω περάσει από αυτή τη φάση. Στην αρχή δεν μπορείς να το διαχειριστείς εύκολα. Συνήθως ο χρόνος και η εμπειρία είναι αυτά που σου επιτρέπουν να το διαχειριστείς. Υπάρχουν φωτογραφικές εργασίες που επειδή τις κάνεις κάθε μέρα μοιραία το χέρι και το μυαλό συνδέονται αρμονικά οπότε δε μπορείς να τις κάνεις και πολύ λάθος ή πολύ κακά. Έχεις δηλαδή ένα bare minimum ικανοτήτων που σου επιτρέπει να βγάλεις τη βασική δουλειά και μετά από αυτό μπορείς να κάνεις το κάτι παραπάνω ανάλογα με την όρεξή σου. Βέβαια αυτό το πάτωμα διαφέρει από φωτογράφο σε φωτογράφο. Μπορεί το δικό μου πάτωμα να είναι το ταβάνι κάποιου άλλου. Εκεί έρχεται και κουμπώνει ο επαγγελματισμός. Ο επαγγελματισμός είναι το πάτωμα. Σε κάθε περίπτωση αυτό χρειάζεται πολλή δουλειά με τον εαυτό σου σε επίπεδο τεχνικό, επαγγελματικό, ψυχικό, ψυχολογικό. Ενας ικανός φωτογράφος θα βρει τον τρόπο και στις κακές του μέρες να κάνει τους πελάτες του χαρούμενους. Να είστε σίγουροι για αυτό.
Από την επαγγελματική συλλογή του Βαγγέλη Γκικόπουλου
Πότε καταλαβαίνεις ότι μια φωτογράφιση έχει φτάσει στην τελική μορφή της και με τα επιθυμητά αποτελέσματα;
Έχω μια βασική αρχή. Δε θέλω μια φωτογράφιση να παίρνει ώρες αν δεν υπάρχει λόγος. Πριν από κάθε δουλειά συμφωνούμε τα γενικά πλαίσια και τους στόχους. Εφόσον έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουν ικανοποιηθεί οι στόχοι θεωρητικά είναι η στιγμή που μπορεί να τελειώσει μια φωτογράφιση. Ωστόσο, αυτό που μου αρέσει να κάνω όταν πια έχει φύγει το άγχος των «πρέπει» εικόνων είναι να ζητώ από τους φωτογραφιζόμενους να αυτοσχεδιάζουν. Θέλω να τους δω να κάνουν ό,τι επιθυμούν. Είναι κάτι αρκετά αγχολυτικό και απελευθερωτικό.
Από την επαγγελματική συλλογή του Βαγγέλη Γκικόπουλου
Ποιοι παράγοντες διευρύνουν τον ορίζοντα ενός πετυχημένου φωτογράφου και πού μπορεί να φτάσει ο πήχης;
Αυτή την ερώτηση την κάνω κάθε μέρα στον εαυτό μου. Η απάντηση που έχω είναι ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο σημείο που μπορεί να φτάσει ο πήχης. Ο πήχης ψηλώνει από τους πελάτες που αναλαμβάνεις και τους στόχους σου. Αν αναλάβεις καμπάνια της Dior ο πήχης είναι ψηλά. Δεν αρκεί απλά να συνεργάζεσαι με τους κορυφαίους -που είναι σπουδαίο κακά τα ψέματα-, χρειάζεται κάποιος να βλέπει τη δουλειά σου και να αναγνωρίζει ότι είσαι εσύ, να είσαι σημείο αναφοράς για άλλους καλλιτέχνες και το έργο σου να αφήσει κληρονομιά. Αν δουλεύεις με αυτές τις αρχές τότε ο πήχης μπορεί να φτάσει πολύ ψηλά. Ουσιαστικά, ο πήχης μπορεί να φτάσει από το να είσαι «επαγγελματίας» στον τομέα σου, στο να γίνεις «σημείο αναφοράς» σε διεθνές επίπεδο και αυτό απαιτεί να βλέπεις τον εαυτό σου όχι μόνο ως φωτογράφο, αλλά και ως δημιουργό-επιχειρηματία-αφηγητή ιστοριών. Με βάση όλα αυτά οι ορίζοντες διευρύνονται με την καλλιτεχνική σου ταυτότητα, τη συνεχή τεχνική εξέλιξη (χρήση ΑΙ, σεμινάρια), με επιχειρηματική αντίληψη και κατανόηση του marketing, στρατηγικές συνεργασίες, networking. Ειδικά το networking είναι η βάση για να χτιστούν ΟΛΑ.
by 