Στην Ηρώδου Αττικού 19, ίσως στο πιο θεσμικό τετράγωνο της Αθήνας, δεσπόζει το Μέγαρο Μαξίμου το οποίο σήμερα λειτουργεί ως έδρα του Πρωθυπουργού, κατά το παρελθόν υπήρξε πολυτελής αστική κατοικία και μάλιστα προσωρινή κατοικία Αμερικανού Πρέσβη. Η διαδρομή του Μεγάρου Μαξίμου ξεκίνησε το 1912 και έφτασε έως το παρόν, σύνθετη και ελκυστική, καθώς αγκάλιασε όψεις της κοινωνικής ζωής, της διπλωματίας και της πολιτικής. Ελάχιστα κτίρια στο κέντρο της Αθήνας κουβάλησαν τόσους συμβολισμούς, ενώ, όπως συμβαίνει συχνά με μνημεία μεγάλης δημοσιότητας, τα πρώτα τους χρόνια έμειναν σε μεγάλο βαθμό στη σκιά.
Το Μέγαρο Μαξίμου χτίστηκε στην Ηρώδου Αττικού 19 και εντάχθηκε στο πολεοδομικό μέτωπο που γειτνίασε με τον Εθνικό Κήπο και το αντίστοιχο Προεδρικό , λειτούργησε αρχικά ως ιδιωτική μεγαλοαστική κατοικία, φιλοξένησε κατά την κατοχή διοικητική χρήση από τις δυνάμεις κατοχής, μισθώθηκε στη μεταπολεμική περίοδο από την αμερικανική πλευρά και στέγασε τον Αμερικανό πρέσβη. Μεταβιβάστηκε το 1952 στο ελληνικό δημόσιο και ορίστηκε το 1982 ως έδρα του Πρωθυπουργού.
Μέγαρο Μαξίμου
Η αρχιτεκτονική ταυτότητα και το αστικό προφίλ του Μεγάρου
Η ανέγερση ξεκίνησε το 1912 για λογαριασμό του Αλέξανδρου Μιχαλινού, η ολοκλήρωση πραγματοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1920 από την οικογένεια Μαξίμου, η τυπολογία κατέγραψε νεοκλασική μορφολογία με συμμετρικές όψεις, περίστυλη είσοδο και κήπο που λειτούργησε ως ζώνη μετάβασης μεταξύ δημόσιου χώρου και εσωτερικού, ενώ οι εσωτερικές διατάξεις υποστήριξαν τόσο την κατοίκηση όσο και πρωτόκολλα υποδοχής με διαδρομές κυκλοφορίας σαφώς οργανωμένες.
Το μεγάλο γραφείο του Μεγάρου Μαξίμου στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. [ΑΡΧΕΙΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ]
Το 1952 το ελληνικό Δημόσιο ζήτησε να αγοράσει την κατοικία του Δημητρίου Μαξίμου, η οποία βρισκόταν επί της οδού Ηρώδου Αττικού 19. Συνεστήθη επιτροπή, η οποία εκτίμησε την αξία του Μεγάρου Μαξίμου σε 11 δισεκατομμύρια δραχμές. Ο ίδιος δήλωσε ότι αποδέχεται να πουλήσει την οικία του στο Δημόσιο στο μισό περίπου της εκτίμησης της επιτροπής, στα 5,75 δισεκατομμύρια δραχμές. Επιπλέον δε, προσέφερε στο Κράτος όλη την επίπλωση της κατοικίας του, καθώς και τους πίνακες που βρίσκονταν σε αυτή, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως «Κυβερνητικόν Μέγαρον»
O Δημήτριος Μάξιμος
Το «Μαξίμου» ως έδρα κρίσιμων συσκέψεων
Κατά την Κατοχή, ο φορέας χρήσης άλλαξε και το ακίνητο υπηρέτησε στρατιωτικοδιοικητική κατοίκηση, στοιχείο που επηρέασε την ιστορική μνήμη του συνόλου και άφησε αποτύπωμα στις αφηγήσεις του κτιρίου. Στη μεταπολεμική φάση, η μίσθωση από την αμερικανική πλευρά ενέταξε την κατοικία σε δίκτυα διπλωματικών ροών και υποδομών ασφαλείας, ενώ ο Henry F. Grady υπηρέτησε ως πρέσβης από το 1948 έως το 1950 και χρησιμοποίησε τους υποδοχικούς χώρους για συναντήσεις και τελετές που συνδέθηκαν με τη μεταπολεμική βοήθεια και την ανασυγκρότηση. Το 1952, το ελληνικό δημόσιο απέκτησε κυριότητα και ενεργοποίησε φάσεις κρατικής φιλοξενίας υψηλών προσώπων, προτού το 1982 ορίσει το ακίνητο ως την επίσημη έδρα του Πρωθυπουργού
Εθνικός Κήπος: Αναζητώντας ηρεμία «δίπλα απ’τη βουή του δρόμου»
Η γλωσσά της αρχιτεκτονικής διατήρησε συνοχή με την αθηναϊκή νεοκλασική παράδοση, ανέχτηκε μετατροπές σε επίπεδο υποδομών και επιφανειών και επέτρεψε στα σαλόνια και στις αίθουσες να λειτουργήσουν ως σκηνικά πρωτοκόλλου, ενώ το κτίριο κατέγραψε με καθαρότητα τη μετάβαση από την ιδιωτική μεγαλοαστική κατοίκηση στη δημόσια διοίκηση και στην εξυπηρέτηση κορυφαίων θεσμικών λειτουργιών.
Επιμέλεια – Σχόλιο: Νεκτάριος Ντούζουγλης – Χορμοβίτης
Πηγές:
ADST Oral History, συνέντευξη Betty Jane Peurifoy (Association for Diplomatic Studies and Training).
Wikipedia — Maximos Mansion.
https://www.greece-is.com/photo-ops-around-syntagma/
by 