Οδός Ερμού: Περπατώντας στον πιο εμπορικό δρόμο της Ελλάδας

 Αν η Αθήνα είχε καρδιά, αυτή θα χτυπούσε σίγουρα στην οδό Ερμού. Είναι ο δρόμος που ενώνει το Σύνταγμα με το Μοναστηράκι, το παλιό με το νέο, την πολυτέλεια με την παράδοση. Για τους επισκέπτες είναι ο Νο1 προορισμός για shopping, για τους μεσίτες ο πιο ακριβός δρόμος της χώρας και για εμάς τους Αθηναίους, το σταθερό σημείο συνάντησης. Πόσα όμως γνωρίζουμε πραγματικά για την ιστορία του δρόμου που φέρει το όνομα του θεού του εμπορίου;

Η Οδός Ερμού με μια ματιά

• Το Όνομα: Ονομάστηκε προς τιμήν του Ερμή, του αγγελιοφόρου των θεών και προστάτη του εμπορίου, σηματοδοτώντας από την αρχή τον εμπορικό της χαρακτήρα.

• Η Χάραξη: Είναι ένας από τους πρώτους δρόμους της σύγχρονης Αθήνας. Σχεδιάστηκε το 1833 από τους αρχιτέκτονες Κλεάνθη και Σάουμπερτ.

• Το Ρεκόρ: Κατατάσσεται σταθερά ανάμεσα στους ακριβότερους εμπορικούς δρόμους παγκοσμίως (μαζί με την 5th Avenue και την Champs-Élysées) όσον αφορά τις τιμές ενοικίασης καταστημάτων.

• Η Σωτηρία: Ο ναός της Καπνικαρέας, που βρίσκεται στη μέση του δρόμου, κινδύνεψε με κατεδάφιση το 1834 για να μην χαλάσει η ευθεία του δρόμου, αλλά διασώθηκε με παρέμβαση του Λουδοβίκου της Βαυαρίας.

• Η Μεταμόρφωση: Το τμήμα από το Σύνταγμα μέχρι την Αιόλου πεζοδρομήθηκε το 1997, αλλάζοντας οριστικά την εικόνα του κέντρου της Αθήνας.

• Η Πρωτιά: Υπήρξε ο πρώτος δρόμος της Αθήνας που φιλοξένησε καταστήματα με “Ευρωπαϊκά είδη” και γυναικεία μόδα τον 19ο αιώνα, καθιερώνοντας τον όρο “ψώνια στην Ερμού”.

Οδός Βασιλίσσης Αμαλίας: Τί έμεινε από τη βασίλισσα που άλλαξε την Αθήνα;

Μια ιστορία που ξεκινά το 1833

Η παλιά Ερμού – Πηγή φωτογραφίας

Η Ερμού δεν χαράχτηκε τυχαία. Ήταν ένας από τους πρώτους δρόμους που σχεδίασαν οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ για τη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. Στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν έναν εμπορικό άξονα που να συνδέει τα Ανάκτορα (Σύνταγμα) με το λιμάνι του Πειραιά (μέσω της οδού Πειραιώς). Μέχρι και τη δεκαετία του ’90, η Ερμού ήταν γεμάτη αυτοκίνητα και θόρυβο. Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 1997, όταν πεζοδρομήθηκε το τμήμα από το Σύνταγμα έως την Αιόλου, μεταμορφώνοντάς την στον “παράδεισο” του περιπατητή που ξέρουμε σήμερα.

Καπνικαρέα

Είναι ο Ιερός Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, γνωστός ως Καπνικαρέα. – Πηγή φωτογραφίας

Το βυζαντινό διαμάντι στη μέση του δρόμου Κατεβαίνοντας τον πεζόδρομο, το βλέμμα σταματά αναγκαστικά σε ένα μνημείο που μοιάζει να “αντιστέκεται” στη σύγχρονη δόμηση. Είναι ο Ιερός Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, γνωστός ως Καπνικαρέα. Χτισμένη τον 11ο αιώνα (γύρω στο 1050), η εκκλησία γλίτωσε τρεις φορές την κατεδάφιση!. Οι Βαυαροί πολεοδόμοι ήθελαν να την γκρεμίσουν για να είναι ευθύγραμμος ο δρόμος, αλλά σώθηκε χάρη στην παρέμβαση του Λουδοβίκου της Βαυαρίας (πατέρα του Όθωνα) και αργότερα του λαού της Αθήνας. Σήμερα αποτελεί το πιο δημοφιλές σημείο συνάντησης και ξεκούρασης για τους περαστικούς.

 Το «Χρηματιστήριο» της Αθήνας

Η Ερμού δεν είναι απλώς ένας δρόμος· είναι ένα οικονομικό μέγεθος. Διεθνείς οίκοι ακινήτων την κατατάσσουν σταθερά ανάμεσα στους ακριβότερους εμπορικούς δρόμους του κόσμου. Οι τιμές των ενοικίων εδώ ζαλίζουν, καθώς οι μεγάλες πολυεθνικές αλυσίδες “μάχονται” για μια θέση βιτρίνας. Ωστόσο, προχωρώντας προς το Θησείο, ο χαρακτήρας αλλάζει: τα εμπορικά καταστήματα δίνουν τη θέση τους σε παλαιοπωλεία και χώρους εστίασης, θυμίζοντας την παλιά Αθήνα.

Τι να προσέξετε στη βόλτα σας;

• Τα Νεοκλασικά: Κοιτάξτε ψηλά, πάνω από τις φωτεινές επιγραφές των καταστημάτων. Θα δείτε διατηρητέα κτίρια του 19ου αιώνα με υπέροχη αρχιτεκτονική.

• Το Τέλος της Διαδρομής: Μην σταματήσετε στο Μοναστηράκι. Συνεχίστε προς την Πλατεία Ασωμάτων και το Θησείο, όπου η Ερμού συναντά τον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, προσφέροντας μια πιο ήσυχη και ιστορική διαδρομή.

Τι να δείτε σε απόσταση αναπνοής από την Ερμού;

Περπατώντας στην Ερμού, μην κοιτάτε μόνο τις βιτρίνες. Σηκώστε το βλέμμα ψηλά! Πολλά από τα εμπορικά καταστήματα (όπως το κτίριο της H&M ή της Marks & Spencer) στεγάζονται σε διατηρητέα νεοκλασικά που διατηρούν τις περίτεχνες οροφές και τα μπαλκόνια τους ή διαθέτουν απολαυστική θεά.

Η θέα από το κτίριο του Marks & Spencer

Η θέα από το κτίριο Marks & and Spencer

Η θέα από το κτίριο Marks & and Spencer

ξ
Πηγή φωτογραφίας

Κτίριο της H&M στην Ερμού

Πηγή φωτογραφίας

Πηγή φωτογραφίας

Διαδραστικός χάρτης της Ερμού: Η διαδρομή, τα μνημεία και τα κρυμμένα «διαμάντια»

Οδηγίες χρήσης: Κάντε κλικ πάνω στις χρωματιστές πινέζες στον χάρτη για να δείτε περισσότερες πληροφορίες για την ιστορία του κάθε μνημείου.

Μια ιστορία από τα παλιά: Η «Μυστική Γλώσσα» της Ερμού

Για να κλείσουμε αυτό το ταξίδι, ας μεταφερθούμε για λίγο στην Αθήνα του 1890. Τότε, η κυριακάτικη βόλτα στην Ερμού μετά την εκκλησία δεν ήταν απλώς συνήθεια, αλλά κοινωνική υποχρέωση. Ήταν η λεγόμενη ώρα του «Νυμφοπάζαρου».

Οι νέες της εποχής φορούσαν τα καλά τους («τα ευρωπαϊκά») και περπατούσαν αργά, συνοδευόμενες πάντα από τις αυστηρές μητέρες τους. Οι νέοι στέκονταν στα πεζοδρόμια και χάζευαν. Ο νόμος όμως ήταν αυστηρός: Απαγορευόταν δια ροπάλου να μιλήσει άντρας σε γυναίκα που δεν γνώριζε.

Πώς φλέρταραν λοιπόν; Επινόησαν τη «Γλώσσα της Βεντάλιας»! Καθώς οι κυρίες περπατούσαν στην Ερμού, έστελναν κρυφά μηνύματα στους ενδιαφερόμενους ανάλογα με το πώς κρατούσαν τη βεντάλια τους:

• Βεντάλια κλειστή που ακουμπά στο δεξί μάγουλο: «Ναι, δέχομαι την πρότασή σου».

• Βεντάλια ανοιχτή που κρύβει τα μάτια: «Συγγνώμη, με παρακολουθούν οι γονείς μου».

• Βεντάλια που πέφτει (δήθεν) τυχαία κάτω: «Θέλω να γίνουμε φίλοι» (ή «βρες τρόπο να μου μιλήσεις»).

• Γρήγορο αέρισμα: «Είμαι δεσμευμένη, φύγε».

Έτσι, η οδός Ερμού για δεκαετίες ήταν ο δρόμος όπου γράφτηκαν οι περισσότεροι έρωτες της Αθήνας, χωρίς να ακουστεί ούτε μία λέξη!

Οδός Ούλωφ Πάλμε: Γιατί έδωσαν το όνομά του σε δρόμο της Αθήνας;