Η Αθήνα, η πόλη που υπήρξε το λίκνο του δυτικού πολιτισμού, οφείλει το όνομά της σε έναν από τους πιο διάσημους μύθους της αρχαιότητας: τη σφοδρή αντιπαράθεση μεταξύ της θεάς Αθηνάς και του θεού Ποσειδώνα.
Πάνω στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, οι δύο ισχυροί θεοί του Ολύμπου αναμετρήθηκαν για την κηδεμονία της πόλης, προσφέροντας δώρα στους κατοίκους της για να κερδίσουν την εύνοιά τους.

Η μονομαχία στον Ιερό Βράχο
Σύμφωνα με τον μύθο, ο πρώτος βασιλιάς της πόλης (που τότε ονομαζόταν Ακτή ή Κεκροπία), ο Κέκροπας, κλήθηκε να αποφασίσει ποιος θεός θα γινόταν ο προστάτης της περιοχής.
-
Το δώρο του Ποσειδώνα: Ο θεός της θάλασσας χτύπησε την τρίαινά του στον βράχο και αμέσως ξεπήδησε ένας κρουνός με νερό. Όμως, το νερό ήταν αλμυρό («Ερεχθηίδα θάλασσα»), συμβολίζοντας τη ναυτική δύναμη αλλά προσφέροντας ελάχιστη πρακτική βοήθεια στους διψασμένους κατοίκους.
-
Το δώρο της Αθηνάς: Η θεά της σοφίας χτύπησε το δόρυ της στη γη και στο σημείο εκείνο φύτρωσε η πρώτη ελιά. Το δέντρο αυτό θεωρήθηκε ανώτερο δώρο, καθώς πρόσφερε τροφή, λάδι για φωτισμό και ξυλεία, συμβολίζοντας την ειρήνη και την ευημερία.
Η ετυμηγορία και η Νέα Ταυτότητα
Ο Κέκροπας και οι κάτοικοι εντυπωσιάστηκαν από το δώρο της Αθηνάς. Η επιλογή ήταν πλέον ξεκάθαρη: η πόλη θα έπαιρνε το όνομα της θεάς και θα ονομαζόταν Αθήναι.
Αυτή η μυθολογική αφετηρία δεν καθόρισε μόνο το όνομα, αλλά και τη φυσιογνωμία της πόλης:
-
Η Ακρόπολη ως Κέντρο: Ο βράχος όπου έγινε η αναμέτρηση παρέμεινε το ιερότερο σημείο της πόλης, εκεί όπου αργότερα χτίστηκε ο Παρθενώνας προς τιμήν της προστάτιδας θεάς.
-
Η Σοφία και η Στρατηγική: Η Αθήνα ταυτίστηκε με τις ιδιότητες της Αθηνάς, εξελισσόμενη σε ένα κέντρο γραμμάτων, τεχνών και φιλοσοφίας.

Το αποτύπωμα του μύθου στην πόλη σήμερα
Ακόμη και σήμερα, οι επισκέπτες της Ακρόπολης μπορούν να δουν τα σημάδια αυτού του αρχαίου «διαγωνισμού». Στο Ερέχθειο, λέγεται ότι βρίσκονται τα σημάδια από την τρίαινα του Ποσειδώνα, ενώ μια ελιά στέκει πάντα δίπλα στο ναό, θυμίζοντας το δώρο που κέρδισε την αιωνιότητα.
Πόσο καλά γνωρίζετε την Αθήνα; Ξέρετε ποια είναι η πραγματική έκταση και ο πληθυσμός της;