Καισαριανή: Τα ντοκουμέντα της εκτέλεσης στο eBay και η γειτονιά – σύμβολο.

Τις τελευταίες ώρες, η Καισαριανή βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας για έναν ανατριχιαστικό λόγο.

Σε δημοπρασία στο eBay εμφανίστηκαν σπάνιες, ανέκδοτες φωτογραφίες από την Πρωτομαγιά του 1944. Εικόνες που τράβηξε πιθανότατα Γερμανός αξιωματικός και δείχνουν τους 200 κομμουνιστές μελλοθάνατους να οδηγούνται στο Σκοπευτήριο, λίγα λεπτά πριν την εκτέλεση. Τα ντοκουμέντα αυτά (η πώληση των οποίων τελικά διεκόπη μετά την κατακραυγή) δείχνουν ανθρώπους να βαδίζουν αγέρωχοι προς τον θάνατο, επιβεβαιώνοντας τον θρύλο της Καισαριανής.

Ποια συγκλονιστική στιγμή απεικονίζεται σε αυτή τη φωτογραφία από το eBay; Δείχνει τους 200 κομμουνιστές μελλοθάνατους στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, λίγο πριν την εκτέλεσή τους από τους Γερμανούς κατακτητές.

Με αφορμή αυτό το γεγονός, ας δούμε τι πραγματικά είναι αυτή η γειτονιά.

Η ιστορική ταυτότητα της Καισαριανής

Η Καισαριανή χτίστηκε κυριολεκτικά με τα χέρια των προσφύγων.:

1. Η Καταγωγή: Δημιουργήθηκε το 1922 μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι πρώτοι κάτοικοι ήρθαν κυρίως από τη Σμύρνη και τα Βουρλά, στήνοντας αρχικά σκηνές και μετά πλίνθινα δωμάτια.

2. Το Όνομα: Προέρχεται από την ιστορική Μονή Καισαριανής (χτισμένη τον 11ο αιώνα) που βρίσκεται στις πλαγιές του Υμηττού, η οποία με τη σειρά της πήρε το όνομά της πιθανότατα από κάποιον «Καισάριο» ή από την εικόνα της Παναγίας που μεταφέρθηκε από την Καισάρεια.

3. Το Σκοπευτήριο (Ο Τόπος Θυσίας): Είναι το πιο “ιερό” χώμα της Αντίστασης. Εκεί, την Πρωτομαγιά του 1944, εκτελέστηκαν από τους Ναζί 200 Έλληνες κομμουνιστές. Το αίμα τους πότισε το χώμα που σήμερα είναι πάρκο αναψυχής.

4. Η «Μικρή Μόσχα»: Έτσι αποκαλούσαν την Καισαριανή λόγω της έντονης παρουσίας του ΕΑΜ και της Αριστεράς στα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου. Ήταν περιοχή-κάστρο που δύσκολα πατούσε η Αστυνομία.

5. Τα «Ξύλινα»: Σε αντίθεση με άλλες προσφυγικές περιοχές που είχαν πέτρινα σπίτια, στην Καισαριανή υπήρχαν και τα λεγόμενα “ξύλινα” παραπήγματα, δείγμα της απόλυτης φτώχειας των πρώτων χρόνων.

6. Ο Εθνικός Αστέρας: Η ιστορική ομάδα της περιοχής (ιδρύθηκε το 1927) με το χαρακτηριστικό κόκκινο αστέρι, είναι το καμάρι των ντόπιων και σύμβολο της ταυτότητάς τους.

Στις δυτικές πλαγιές του Υμηττού δεσπόζει η Μονή Καισαριανής, ένας ιστορικός μεσαιωνικός ναός της Αττικής. Στο παρελθόν, η περιοχή περιβαλλόταν από ελαιώνες και διέθετε μια πηγή με άφθονο ψυχρό ύδωρ, η οποία πιθανολογείται ότι ταυτίζεται με την αρχαία “Καλλία”. Σε κοντινή απόσταση και λίγο ψηλότερα, βρίσκεται η τοποθεσία που σήμερα αποκαλούμε “Καλλοπούλα” (αρχαία “Κυλλού Πήρα”), η οποία κατά την αρχαιότητα αποτελούσε τόπο λατρείας της θεάς Αφροδίτης – Πηγή φωτογραφίας

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για το θέμα των ημερών και τις φωτογραφίες στο eBay

Τι ακριβώς έδειχναν οι φωτογραφίες στο eBay;
Οι φωτογραφίες (που προέρχονται από άλμπουμ Γερμανού αξιωματικού) δείχνουν τη μεταφορά των κρατουμένων από το Χαϊδάρι και την πορεία τους προς το σημείο της εκτέλεσης στην Καισαριανή. Διακρίνονται πρόσωπα αγωνιστών, με κάποιους ερευνητές να έχουν ήδη ταυτοποιήσει τον Βασίλη Παπαδήμα και τον Ηλία Ρίζο.

Πόσο πωλούνταν;
Η τιμή ξεκίνησε χαμηλά (περίπου 36 ευρώ), αλλά γρήγορα εκτοξεύτηκε πάνω από τα 1.000-2.000 ευρώ λόγω του ιστορικού ενδιαφέροντος, πριν διακοπεί η δημοπρασία.

Γιατί αντέδρασε ο κόσμος;
Θεωρήθηκε ανήθικο να πωλούνται ως εμπόρευμα οι τελευταίες στιγμές ηρώων που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία. Υπήρξε παρέμβαση κομμάτων και φορέων για να αποκτηθούν τα ντοκουμέντα από το Ελληνικό Κράτος και όχι από ιδιώτες συλλέκτες.

Τι να δεις σήμερα;

1. Το Μνημείο στο Σκοπευτήριο: Πήγαινε στο σημείο της εκτέλεσης. Είναι ένα ανοιχτό πάρκο, αλλά η ενέργεια είναι βαριά. Θα δεις το μνημείο με τα ονόματα.

2. Το Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης: Βρίσκεται μέσα στον χώρο του Σκοπευτηρίου και φυλάει τη μνήμη ζωντανή.

3. Τη Μονή Καισαριανής: Στους πρόποδες του Υμηττού (11ος αιώνας). Από εκεί πήρε το όνομά της η περιοχή (πιθανόν από την εικόνα της Παναγίας από την Καισάρεια).

4. Τα Προσφυγικά Στενά: Περπάτα στις οδούς πάνω από την κεντρική πλατεία. Θα δεις ακόμα σπιτάκια με τις αυλές ανοιχτές, όπως παλιά.

Από πού πήρε το όνομά του το Κολωνάκι; Η «μαγική» κολόνα που αγνοούν οι Αθηναίοι