Στην επιρροή που άσκησε η αρχαία Ελλάδα στη διαμόρφωση των Ηνωμένων Πολιτειών και συνολικά του δυτικού πολιτισμού αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ομιλίας του στην Πνύκα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
OVERVIEW
- Ο Μάρκο Ρούμπιο μίλησε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου από την Πνύκα, με φόντο την Ακρόπολη.
- Χαρακτήρισε την Ελλάδα «απαραίτητο φίλο» των ΗΠΑ και «υπόδειγμα συμμάχου».
- Συνέδεσε την αμερικανική πολιτική παράδοση με την αρχαία ελληνική δημοκρατία και φιλοσοφία.
- Αναφέρθηκε στον Πλούταρχο, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, αλλά και στην ελληνική προέλευση βασικών όρων του σύγχρονου πολιτικού λεξιλογίου.
- Η ιστορική αναδρομή αποτέλεσε μέρος ενός ευρύτερου πολιτικού μηνύματος για τη σημερινή πορεία της Ευρώπης και της Δύσης.
Με την Ακρόπολη στο φόντο, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας χρησιμοποίησε την ελληνική αρχαιότητα ως αφετηρία για να μιλήσει τόσο για τους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και ΗΠΑ όσο και για τις προκλήσεις που, κατά την άποψή του, αντιμετωπίζει σήμερα η Δύση.
Παράλληλα χαρακτήρισε την Ελλάδα «απαραίτητο φίλο» των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης και «υπόδειγμα συμμάχου».
«Η Ακρόπολη είναι διαφορετική»
Ξεκινώντας την ομιλία του, ο Ρούμπιο στάθηκε στη μοναδική θέση που εξακολουθεί να κατέχει η Ακρόπολη στη συλλογική μνήμη του δυτικού κόσμου.
Όπως υποστήριξε, υπάρχουν εντυπωσιακά ερείπια πολιτισμών σε ολόκληρο τον κόσμο, όμως πολλά από αυτά αποτελούν πλέον κατάλοιπα κοινωνιών που έχουν απομακρυνθεί από τη σύγχρονη πολιτισμική μνήμη.
Για την Ακρόπολη, αντίθετα, σημείωσε ότι επί χιλιάδες χρόνια εξακολουθεί να επηρεάζει πολιτικούς, καλλιτέχνες και φιλοσόφους, ενώ χαρακτήρισε σχεδόν «μυστικιστική» τη δύναμη με την οποία οι αρχαίοι Έλληνες εξακολουθούν να καλούν τις επόμενες γενιές να επιστρέφουν στις ιδέες τους.
Από την καταστροφή της Αθήνας στον Παρθενώνα
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα γεγονότα του 480 π.Χ., όταν οι δυνάμεις του Ξέρξη κατέλαβαν την Αθήνα και κατέστρεψαν τα ιερά της Ακρόπολης.
Συνέδεσε στη συνέχεια εκείνη την καταστροφή με την ανοικοδόμηση της πόλης και την ανέγερση του Παρθενώνα λίγες δεκαετίες αργότερα, την εποχή του Περικλή.
Για τον Ρούμπιο, το γεγονός ότι ο Παρθενώνας εξακολουθεί να δεσπόζει στην Αθήνα έπειτα από περίπου 25 αιώνες λειτουργεί ως σύμβολο της αντοχής της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, παρά την άνοδο και την πτώση αυτοκρατοριών στο διάστημα που μεσολάβησε.
Επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα: Αυστηρά μέτρα και συστάσεις της ΕΛ.ΑΣ. – Ποιοι δρόμοι κλείνουν
«Η ιστορία της Αμερικής έχει τα αποτυπώματα της αρχαιότητας»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σχέση της αρχαιοελληνικής σκέψης με την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η ελληνική επιρροή είναι ορατή ακόμη και στην αρχιτεκτονική των θεσμικών κτιρίων της Ουάσιγκτον, στους κίονες, τους τρούλους και τα μνημεία της αμερικανικής πρωτεύουσας.
Στάθηκε ακόμη στη Φιλαδέλφεια, όπου καταρτίστηκε το αμερικανικό Σύνταγμα, υπενθυμίζοντας την ελληνική προέλευση του ονόματος της πόλης.
«Η ιστορία της Αμερικής είναι γεμάτη από τα αποτυπώματα της αρχαιότητας», ήταν το βασικό μήνυμα με το οποίο συνέδεσε την ελληνική κληρονομιά με την αμερικανική πολιτική παράδοση.
Πλούταρχος, Πλάτων και Αριστοτέλης
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αναφέρθηκε εκτενώς και στους ιδρυτές των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η κλασική αρχαιότητα είχε καθοριστική θέση στην πνευματική τους συγκρότηση.
Μάλιστα, ανέφερε ότι ο Πλούταρχος ήταν ο συγγραφέας που παραπέμπεται συχνότερα στα Federalist Papers, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα για να αναδείξει πόσο έντονα μελετούσαν την ελληνική και ρωμαϊκή ιστορία οι πολιτικοί που διαμόρφωσαν τους πρώτους αμερικανικούς θεσμούς.
Στην ίδια λογική, αναφέρθηκε στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, αλλά και στις έννοιες του νόμου, της αρετής, του πολίτη και της διακυβέρνησης, που, όπως είπε, διαμορφώθηκαν σε σημαντικό βαθμό στις ελληνικές πόλεις-κράτη.
Υπενθύμισε επίσης ότι λέξεις όπως «δημοκρατία», «τυραννία» και «πολιτική» έχουν ελληνικές ρίζες.
Το μήνυμα του Ρούμπιο προς την Ευρώπη
Η ομιλία, πάντως, δεν περιορίστηκε σε μια ιστορική αναδρομή.
Ο Ρούμπιο χρησιμοποίησε την αρχαία Ελλάδα για να διατυπώσει ένα ευρύτερο πολιτικό μήνυμα για τη σημερινή Δύση, δίνοντας έμφαση σε έννοιες όπως η εθνική συνοχή, το καθήκον, η ισχύς και η υπεράσπιση των συμφερόντων κάθε χώρας. Η ίδια κατεύθυνση καταγράφεται και στις διεθνείς αναλύσεις της ομιλίας του, οι οποίες τη συνδέουν με τη σημερινή αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Παράλληλα κάλεσε την Ευρώπη να αναζητήσει εκ νέου τις αρχές πάνω στις οποίες, κατά την οπτική του, οικοδομήθηκε ο δυτικός πολιτισμός, παρουσιάζοντας την Ελλάδα όχι απλώς ως τόπο ιστορικής μνήμης αλλά ως σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη πολιτική συζήτηση.
Η επιλογή της Πνύκας, του χώρου όπου συνερχόταν η Εκκλησία του Δήμου στην αρχαία Αθήνα, έδωσε έτσι έντονο συμβολισμό σε μία ομιλία που ξεκίνησε από τον Παρθενώνα και την αρχαιοελληνική σκέψη, αλλά κατέληξε στις σημερινές σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ και στο μέλλον της Δύσης.
by 