Δεν είναι λίγοι εκείνοι που περνούν από τη Λεωφόρο Παπάγου ή τη Φιλοσοφική Σχολή χωρίς να φαντάζονται τι ιστορίες κρύβει η γειτονιά που σήμερα λέμε “Ζωγράφου”. Μια περιοχή με φοιτητική αύρα, λαϊκές ρίζες, και ιστορικό παρελθόν πιο βαθύ απ’ όσο δείχνει.
Εδώ συγκεντρώσαμε 5 στιγμές και γεγονότα που αξίζει να γνωρίσεις είτε μένεις εκεί, είτε απλώς αγαπάς τις αθηναϊκές ιστορίες.
1. Ο Ζωγράφος ξεκίνησε από τον… Ποταμό
Πριν υπάρξει η περιοχή Ζωγράφου, υπήρχε ένας από τους 139 δήμους της Αρχαίας Αθήνας: ο Δήμος Ποταμού. Η γειτνίαση με τον Ιλισό ποταμό έδωσε το όνομα, αλλά και την κατεύθυνση της περιοχής. Κάποιοι ερευνητές πιστεύουν ότι εδώ πέρασαν οπαδοί της σχολής του Πλάτωνα, μαθητές του Σωκράτη, ή απλοί κάτοικοι μιας Αθήνας που ακόμα δεν είχε ανακαλύψει την πολυκατοικία.
2. Το όνομα “Ζωγράφου” είναι κυριολεκτικό
Το 1902, ο Ιωάννης Ζωγράφος, καθηγητής Χημείας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και βουλευτής, αγόρασε εκτάσεις γης στην περιοχή. Άρχισε να τις ρυμοτομεί και να τις πουλά σε φοιτητές, εργαζόμενους και μικρομεσαίους. Έτσι, με προσωπική πρωτοβουλία, γεννήθηκε η νέα αθηναϊκή συνοικία. Κάθε οικοδομικό τετράγωνο ήταν και μια ψηφίδα από το όραμά του.
3. Το 1929, ο Ζωγράφος αποκτά “ταυτότητα”
Έπειτα από χρόνια αυτοσχέδιας κατοίκησης και σταδιακής ανάπτυξης, το 1929 ο οικισμός Ζωγράφου αναγνωρίζεται επίσημα ως Κοινότητα. Πρώτος της πρόεδρος δεν ήταν άλλος από τον γιο του Ιωάννη, Σωτήριος Ζωγράφος. Η γειτονιά αποκτά τότε διοικητική αυτονομία και τη δική της φωνή μέσα στον πολεοδομικό χάρτη της Αθήνας.
4. Η Αντίσταση δεν έδρασε μόνο στο βουνό
Κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, ο Ζωγράφος αποτέλεσε ενεργό σημείο αντίστασης. Γειτονιές οργανώθηκαν, ομάδες ΕΠΟΝ και ΕΛΑΣ βρήκαν καταφύγιο στα στενά. Σε πολλά σπίτια υπήρξαν επιδρομές, φυλακίσεις, ακόμα και εκτελέσεις. Η μνήμη εκείνης της περιόδου παραμένει ζωντανή σε μαρτυρίες κατοίκων και σιωπηλά μνημεία.
5. Η Πανεπιστημιούπολη άλλαξε τα πάντα
Μετά τον πόλεμο, και ιδιαίτερα από τη δεκαετία του 1960 και μετά, η εγκατάσταση της Πανεπιστημιούπολης και της Πολυτεχνειούπολης άλλαξε ριζικά τον χαρακτήρα της περιοχής. Η γειτονιά έγινε φοιτητούπολη, γεμάτη με ζωή, ιδέες, διαδηλώσεις, κουβέντες, σημειώσεις, καφέδες και ξενύχτια.
Το ανάκτορο που έγινε Βουλή: Η άγνωστη ζωή του κτιρίου στο Σύνταγμα
by 