Μια συνηθισμένη διαδρομή προς την Οδό Κοίλης ξεκινά από τον πεζόδρομο της Γεωργάκη Ολυμπίου στο Κουκάκι, ακριβώς δίπλα στη στάση του μετρό Συγγρού-Φιξ. Στρίβοντας αριστερά προς τις παρυφές του λόφου Φιλοπάππου, αισθάνεσαι ήδη πως αφήνεις πίσω σου τη «γνωστή» Αθήνα και το πολύβουο κέντρο, καθώς το τοπίο αρχίζει να σε απορροφά βήμα προς βήμα. Και πίστεψέ με, μη φοβηθείς τον καιρό, φόρα όμως γερά παπούτσια, η διαδρομή είναι σύντομη και οι ανηφόρες ανεκτές. Ακολούθησε το μονοπάτι, απόλαυσε το τοπίο, τα «θυμιάματα» της αττικής φύσης και πάμε!

Φιλοπάππου
Ο Λόφος των Μουσών
Ο Λόφος των Μουσών, γνωστός σήμερα ευρύτερα ως Λόφος Φιλοπάππου, αποτελούσε στην αρχαιότητα έναν τόπο αφιερωμένο στη λατρεία των Μουσών. Σύμφωνα με την παράδοση, ο λόφος συνδεόταν με τον μυθικό ποιητή Μουσαίο, ο οποίος φημολογείται ότι τάφηκε εκεί, προσδίδοντας στην περιοχή μια αύρα πνευματικότητας και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Το τοπίο, τραχύ και επιβλητικό, προσφέρει την καλύτερη ίσως θέα προς την Ακρόπολη, γεγονός που τον κατέστησε στρατηγικό σημείο κατά την αρχαιότητα, καθώς ενσωματώθηκε στο Θεμιστόκλειο τείχος. Στην κορυφή του δεσπόζει το μνημείο του Γαΐου Ιουλίου Αντιόχου Φιλοπάππου
Η ατμόσφαιρα γύρω από τον ναό, τα Κιμώνεια Μνήματα και τη φερόμενη Φυλακή του Σωκράτη κυριαρχείται από μια αρχέγονη ηρεμία.

Κιμώνεια Μνήματα
Ανακάλυψτε:
Χάρτης της Αθήνας: Πώς ορίστηκαν οι συνοικίες το 1908 και η επέκταση του 1923
Διανύοντας την Αρχαία Οδό Κοίλης – Μια ιδιότυπη χρονομηχανή
Διανύοντας πλέον την Αρχαία Οδό Κοίλη , έναν αρχαίο δήμο που εκτεινόταν εκατέρωθεν του Θεμιστόκλειου τείχους, μπαίνουμε σε μια ιδιότυπη, επιτόπια χρονομηχανή, όπου βλέποντας τα σημάδια από τα αρχαία μνημεία, αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς πως αυτό το πέρασμα παραμένει ακόμη ζωντανό.
Ο δήμος της Κοίλης, ήταν δήμος του άστεως. Βρισκόταν εν μέρει εντός και εν μέρει εκτός από το Θεμιστόκλειο τείχος της αρχαίας Αθήνας, στην κοιλάδα ανάμεσα στο Μουσείο (γνωστό επίσης ως λόφο των Μουσών και σήμερα ως λόφο Φιλοπάππου) και τους λόφους στη νότια πλευρά του Ιλισσού ποταμού, νοτιοδυτικά της Πνύκας,κοντά στην Πύλη της Μελίτης ή τις Μελιτίδες Πύλες στην Κοίλη Οδό και νότια του δήμου των Κειριάδων.

Οδός Κοίλης
Ο αέρας εκεί ψηλά, ειδικά τις «άγριες» μέρες του βροχερού Μάρτη, γεμίζει με τις ευωδιές από τα βότανα δημιουργώντας ένα μεθυστικό μείγμα φύσης και ιστορίας που μοιάζει να κάμπτει τον χρόνο.

Η αφετηρία της Μυσταγωγίας
Στο κέντρο αυτής της διαδρομής, σταματάμε, εκεί που δεσπόζει ο ναός του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη, ένας τόπος όπου η πέτρα και το ξύλο συνομιλούν με το παρελθόν, συγυρίζοντας πίσω τους αιώνες ένα άρωμα μεσαιωνικό.
Ο ναός του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη στέκει ως ένας ζωντανός συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο βυζαντινό παρελθόν και τη νεότερη αρχιτεκτονική σκέψη. Το όνομά του («Λουμπαρδιάρης» ή «Κανονιέρης») συνδέεται με την παράδοση ενός θαύματος που έλαβε χώρα το 1658, όταν ένας κεραυνός απέτρεψε τον βομβαρδισμό του ναού από τα κανόνια της Ακρόπολης. Η σημερινή του μορφή, ωστόσο, οφείλεται στην ευλαβική αναστήλωση του σπουδαίου αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη κατά τη δεκαετία του ’50.

Φτάνοντας στη γειτονιά του Ασυρμάτου
Καθώς κατηφορίσαμε προς την ιστορική περιοχή του Ασυρμάτου, εκεί όπου η αρχαία Κοίλη Οδός συναντά την αστική γειτονιά, μια δυνατή βροχή μας πρόλαβε, ενισχύοντας την επαφή μας με τον χωροχρόνο.

Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, πίστευε ότι ο δήμος βρισκόταν στο χωριό Βάθια, μεταξύ των πυλών της Αχαρνίας και της Μελιτίδος έξω από τον περίβολο της πόλης, από το ρεύμα το οποίο βρισκόταν τότε εκεί μέχρι την Βρύση του Αγά.

Η πέτρινη γέφυρα που στέκει εκεί λειτούργησε ως ένα οριακό σημείο, μια ένωση που μας επέστρεψε από την αρχέγονη σιωπή στον σύγχρονο κόσμο, καθώς περάσαμε πλέον στα Άνω Πετράλωνα.

Αυτή η πλευρά της Αθήνας, μόλις «ένα βήμα» από το κέντρο, είναι που μας ενώνει επιτόπου με τις ρίζες και έχει πραγματικά να δώσει τροφή για σκέψη σε όποιον την περπατήσει.
Πηγές & Πληροφορίες:
-
Βικιπαίδεια: Δήμος Κοίλης – Ιστορικά στοιχεία για τον αρχαίο δήμο και τη γεωγραφική του θέση.
-
Αρχαιολογικά τεκμήρια: Μελέτες για το Θεμιστόκλειο Τείχος και τις Μελιτίδες Πύλες.
-
Οπτικό Υλικό: Φωτογραφικά αρχεία από τον Λόφο Φιλοπάππου, Rosa