Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε επισήμως ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, φέρνοντας τη μεγαλύτερη δομική αναδιάρθρωση των τελευταίων δεκαετιών στον τρόπο που εκλέγονται και διοικούνται οι Δήμοι και οι Περιφέρειες της χώρας. Το νομοθέτημα-μαμούθ των 761 άρθρων, το οποίο αλλάζει περίπου 2.000 διατάξεις, καταργεί οριστικά τον κλασικό δεύτερο γύρο των εκλογών (τη δεύτερη Κυριακή) και εισάγει για πρώτη φορά από τις εκλογές του 2028 το σύστημα της «Εναλλακτικής Ψήφου» στην Αττική και σε όλη την επικράτεια.
Fast Facts
Μέχρι πότε είναι ανοιχτός ο νέος Κώδικας για παρατηρήσεις; Το νομοσχέδιο βρίσκεται αναρτημένο στην πλατφόρμα opengov.gr για σχόλια των πολιτών και των φορέων μέχρι τις 4 Ιουνίου 2026.
Πότε αναμένεται να ψηφιστεί επίσημα από τη Βουλή; Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το σχέδιο νόμου προγραμματίζεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή εντός του Ιουνίου 2026.
Τι αλλάζει για τα Συμβούλια Νέων στους Δήμους; Αναβαθμίζονται ριζικά, αποκτώντας σαφείς κανόνες για την εκλογή τους, η οποία θα πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσα από ψηφιακές, ηλεκτρονικές διαδικασίες.
Πώς θα ψηφίζουμε από το 2028 – Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η «Εναλλακτική Ψήφος»:
Το νέο σύστημα καταργεί την ανάγκη να ξαναστηθούν κάλπες την επόμενη Κυριακή αν ο πρώτος συνδυασμός δεν πιάσει το απαιτούμενο ποσοστό. Η διαδικασία θα ολοκληρώνεται σε μία ημέρα ως εξής:
-
Δύο επιλογές στο ίδιο ψηφοδέλτιο: Στο ψηφοδέλτιο, κάτω από τον συνδυασμό και τους σταυρούς των συμβούλων της πρώτης μας προτίμησης, θα υπάρχει η ένδειξη «Εναλλακτική Ψήφος». Εκεί, ο ψηφοφόρος θα μπορεί να επιλέξει έναν δεύτερο συνδυασμό (άλλης παράταξης) ως εναλλακτική λύση.
-
Το όριο του 42%: Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης εκλέγεται αμέσως όποιος συγκεντρώσει ποσοστό μεγαλύτερο του 42% επί των έγκυρων ψήφων της πρώτης επιλογής.
-
Η δεύτερη καταμέτρηση (Μαθηματική ενσωμάτωση): Αν κανείς δεν ξεπεράσει το 42%, το δικαστήριο προχωρά ακαριαία στη δεύτερη φάση. Οι δύο πρώτοι συνδυασμοί προκρίνονται, και σε αυτούς προστίθενται αυτόματα οι «δεύτερες ψήφοι» (εναλλακτικές) που είχαν λάβει από τα ψηφοδέλτια των παρατάξεων που αποκλείστηκαν. Νικητής ανακηρύσσεται όποιος συγκεντρώσει την πλειοψηφία μετά τη συγχώνευση.
Οι 5 δήμοι της Αττικής με τα μεγαλύτερα πάρκα: Ποιες προσπάθειες ανατρέπουν τα δεδομένα;
Ψηφιακές κάλπες και πενταετής θητεία:
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι χωρισμένος σε 6 δομικά «Βιβλία» και φέρνει επιπλέον τρεις μεγάλες ψηφιακές και θεσμικές τομές:
-
Ηλεκτρονική Ψηφοφορία: Εισάγεται η δυνατότητα προαιρετικής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα, πάντα με την παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου.
-
Τοπικά Δημοψηφίσματα: Θεσμοθετείται το συμβουλευτικό δημοτικό δημοψήφισμα μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, δίνοντας στους δημότες τη δύναμη να αποφασίζουν για κρίσιμα έργα ή ζητήματα της γειτονιάς τους.
-
Νέο Χρονοδιάγραμμα: Η θητεία των αρχών παραμένει πενταετής, όμως οι εκλογές μετακρίνονται χρονικά και θα διεξάγονται σταθερά την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου.
Ο στόχος της μεταρρύθμισης:
Η μεταρρύθμιση αυτή αλλάζει ριζικά το πολιτικό σκηνικό στην τοπική αυτοδιοίκηση. Στόχος του Υπουργείου Εσωτερικών είναι η μείωση του κόστους των εκλογικών διαδικασιών, η αποφυγή των πολιτικών παζαριών ανάμεσα στις δύο Κυριακές και η άμεση ανάδειξη των δημοτικών αρχών από την πρώτη κιόλας κάλπη, με παράλληλη ξεκάθαρη κατανομή των αρμοδιοτήτων για να εκλείψει το χάος μεταξύ κεντρικού κράτους, δήμων και περιφερειών.
Πηγές: Υπουργείο Εσωτερικών / opengov.gr: Το επίσημο κείμενο του σχεδίου νόμου «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 4 Ιουνίου 2026.
Ακολουθήστε τον Οδηγό Πόλης του Attica Horizon σε Tik Tok και Instagram.
by 