Η Αττική αντιμετωπίζει χρόνια πλέον προβλήματα: υπερπλήρη αστικά κέντρα, κυκλοφοριακή συμφόρηση, υψηλές τιμές κατοικίας και κρίση αστικής ποιότητας ζωής. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποκέντρωση με έξυπνα κίνητρα μπορεί να προσφέρει λύσεις. Η Ιαπωνία, με την πρόγραμμά της για “άδειες” ή εξαιρετικά φθηνές κατοικίες στις αγροτικές – υποβαθμισμένες – περιοχές, παρέχει ένα σχετικά επιτυχημένο μοντέλο που αξίζει να μελετηθεί.
Το “Akiya Problem” – Πολλά και άδεια σπίτια
Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει ένα εκτεταμένο φαινόμενο εγκατάλειψης κατοικιών, με περίπου 9 εκατομμύρια ακίνητα (περίπου 13,8%) να είναι ακατοίκητα. Πηγή φωτογραφίας
Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει ένα εκτεταμένο φαινόμενο εγκατάλειψης κατοικιών, με περίπου 9 εκατομμύρια ακίνητα (περίπου 13,8%) να είναι ακατοίκητα.
Αυτά ονομάζονται akiya (“άδεια σπίτια”) και παραμένουν εγκαταλειμμένα κυρίως λόγω πληθυσμιακής συρρίκνωσης σε απομακρυσμένες περιοχές
Για να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση, η κυβέρνηση και οι τοπικές αρχές δημιούργησαν υπηρεσίες “Akiya Banks”, πλατφόρμες που καταγράφουν διαθέσιμες ακίνητες κατοικίες ,κατά περιπτώσεις με μηδενικό κόστος αγοράς ή με πολύ χαμηλό τίμημα (π.χ. 50.000 γεν – περίπου 450 €) .
Πολιτικές και οικονομικά κίνητρα για μετακίνηση από την πόλη στην ύπαιθρο
Η κυβέρνηση έχει θεσπίσει ένα συνολικό σχέδιο υποστήριξης για την ενίσχυση της απομάκρυνσης από το Τόκιο:
- Οικογένειες που μετακινούνται λαμβάνουν 1 εκατ. γεν (περίπου 6.940 €) ανά παιδί, ποσό που θα τριπλασιαστεί σε σχέση με προηγούμενα επίπεδα
- Άτομα που θα μετακομίσουν μόνα τους μπορούν να λάβουν έως 600.000 γεν ως βοήθημα
- Στρατηγικός στόχος έως το 2026 είναι η απομάκρυνση 10.000 ανθρώπων ετησίως από το Τόκιο, ενώ ήδη έως το 2021 περίπου 2.381 άτομα έχουν επωφεληθεί από τα προγράμματα αυτά.
Ένα νεαρό ζευγάρι μπροστά από το νέο του σπίτι στην Ιαπωνία· μια εικόνα που δείχνει πώς η πολιτική των akiya δίνει δεύτερη ζωή σε εγκαταλελειμμένες κατοικίες και νέα πνοή στην ύπαιθρο. (Πηγή φωτογραφίας)
Τί σημαίνει αυτό για την Αττική;
Αν η Αττική επιθυμεί να ακολουθήσει, εμπνεόμενη από την περίπτωση της Ιαπωνίας, θα μπορούσε να εφαρμόσει ένα πολυεπίπεδο σχέδιο αποκέντρωσης:
Καταγραφή προς αξιοποίηση: Σαφής απογραφή διαθέσιμων κατοικιών – κενών ή μελλοντικά αναξιοποίητων.
Στρατηγικά κίνητρα κατοικίας.
Δωρεάν ή εξαιρετικά φθηνή διάθεση κατοικιών με όρους:
Κατοίκηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. 10 χρόνια)
Εργασία σε τομείς με ανάγκη (εκπαίδευση, υγεία, βρεφονηπιακοί σταθμοί).
Οικονομικά κίνητρα:
Εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις για οικογένειες που εγκαθίστανται σε υποβαθμισμένες περιοχές.
Συμπληρωματικές πρωτοβουλίες:
- Πρόγραμμα ανακαίνισης και διαμόρφωσης κατοικιών.
- Παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών (συνδεσιμότητα, σχολεία, πρόσβαση στην υγεία)
Δημιουργία ψηφιακών “Αtrika Banks” για καταχώρηση διαθέσιμων ακινήτων. - Αυτονομία & τοπική στήριξη
Ενδυνάμωση τοπικών δήμων με αυξημένες αρμοδιότητες και πόρους, ώστε να διαχειριστούν αυτά τα προγράμματα αποτελεσματικά, εμπνεόμενοι από τις ριζικές μεταρρυθμίσεις αποκέντρωσης στην Ιαπωνία.
Η εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου στην Αττική θα μπορούσε να συνδυάσει την ανακούφιση από την αστική πίεση με την τόνωση των περιφερειακών κοινοτήτων και των ελληνικών χωριών. Το παράδειγμα της Ιαπωνίας δείχνει ότι η κατοικία δεν είναι ένα απλό αγαθό αλλά εργαλείο συνολικής πολιτικής και χωρικής ισορροπίας, πληθυσμιακού αναπροσανατολισμού και αστικής αναζωογόνησης.
Παγκράτι: Από πού πήρε το όνομά της η συνοικία της Αθήνας που δεν κοιμάται ποτέ;
by 