Όταν το βλέμμα πέφτει στη Γλυφάδα του σήμερα, η εικόνα είναι σχεδόν προκαθορισμένη, πολυτελείς μπουτίκ, φοίνικες, κοσμοπολίτικα καφέ και η αδιάκοπη κίνηση της λεγόμενης Αθηναϊκής Ριβιέρας. Ωστόσο, πίσω από την εκτυφλωτική βιτρίνα του πιο διάσημου νοτίου προαστίου, κρύβεται ένα παρελθόν γεμάτο απρόσμενες αντιθέσεις.
Σήμερα, το όνομα «Γλυφάδα» είναι συνώνυμο της πολυτέλειας, αλλά η ετυμολογία του μαρτυρά μια πιο ταπεινή αλήθεια. Η περιοχή πήρε το όνομά της από τα πολλά πηγάδια που υπήρχαν εκεί στις αρχές του 20ού αιώνα. Επειδή βρίσκονταν πολύ κοντά στη θάλασσα, το νερό που έβγαζαν δεν ήταν πόσιμο, αλλά γλυφό (υφάλμυρο). Το «γλυφό νερό» βάφτισε την περιοχή, η οποία μέχρι τότε αναφερόταν συχνά ως τμήμα της ευρύτερης περιοχής των Χασανίων (σημερινό Ελληνικό).
Η ιστορία της Γλυφάδας κρύβει σπάνιες, νοσταλγικές ψηφίδες που συνθέτουν τον πραγματικό χαρακτήρα του αθηναϊκού Νότου:
Από την Αιξωνή στο «γλυφό» νερό: Στην αρχαιότητα ήταν γνωστή ως Αιξωνή και λειτουργούσε ως η «πόλη-σπα» των Αθηνών με τις ιαματικές της πηγές, ενώ το σημερινό της όνομα γεννήθηκε γύρω στο 1900 από το υφάλμυρο (γλυφό) νερό των πηγαδιών της, όταν η περιοχή ήταν απλώς ένα ακατοίκητο, πευκόφυτο καταφύγιο κυνηγών.
Το λευκό καταφύγιο του Ωνάση: Εδώ βρισκόταν το πρώτο ακίνητο που αγόρασε ο Αριστοτέλης Ωνάσης στην Ελλάδα, το οποίο το 1960 βάφτηκε κατάλευκο ύστερα από επιθυμία της Μαρίας Κάλλας, πριν τελικά πουληθεί από την εγγονή του και γκρεμιστεί χρόνια αργότερα.
Ιστορικές πρωτιές: Το 1927 τα «Αστέρια» έφεραν την επανάσταση καθιερώνοντας τα πρώτα μεικτά μπάνια (bains mixtes) στην Αθήνα, το 1986 άνοιξε στην περιοχή το πρώτο κατάστημα Jumbo της χώρας, ενώ λίγοι προσέχουν πως ο τρούλος του κτιρίου του Ομίλου Olayan στην Ποσειδώνος κοσμείται από κρύσταλλα Swarovski.
Ο χάρτης των αναμνήσεων: Το ιστορικό σινεμά «Άννα Ντορ» (1970-2007) πήρε το όνομά του από τις κόρες του ιδιοκτήτη, Μαριάννα και Ντόρα, ενώ η εφηβεία των 90s και 00s γράφτηκε στο Λούνα Παρκ International, στα Blanos Bowling, στο La Palma, και σε θρυλικά καφέ όπως τα Cosi, Dali και Egomio.
Η αίσθηση της πόλης: Πέρα από τα σύγχρονα, πολυσύχναστα στέκια σε Κύπρου, Γιαννιτσοπούλου και Λαοδίκης ή τις διαδρομές για τζόκινγκ στη Διαδόχου Παύλου, η αυθεντική αύρα της Γλυφάδας προδίδεται κάθε άνοιξη από το μεθυστικό άρωμα νερολί που αναδύουν οι ανθισμένες νερατζιές της.
Η Αιξωνή και η «Αιξωνική τρίγλη»
Πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα εξοχικά, η περιοχή αποτελούσε τον αρχαίο αττικό δήμο της Αιξωνής. Η Αιξωνή ήταν πασίγνωστη σε όλο τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όχι για τον πλούτο της, αλλά για τα ψάρια της. Η «Αιξωνική τρίγλη» (το γνωστό μας μπαρμπούνι) θεωρούνταν το απόλυτο γαστρονομικό έδεσμα της εποχής, σε σημείο που αναφέρεται σε κείμενα αρχαίων κωμωδιογράφων. Ακόμα και σήμερα, σπάνια αρχαιολογικά ευρήματα, όπως το θέατρο της Αιξωνής, υπενθυμίζουν τον αρχαίο πολιτισμικό πυρήνα κάτω από την άσφαλτο.
Η Αιξωνή, ο αρχαίος δήμος της Γλυφάδας, που υπήρξε η «πόλη-σπα» της αρχαιότητας χάρη στις ιαματικές πηγές της.
Πώς δημιουργήθηκε το εμβληματικό πευκοδάσος
Αν περπατήσει κανείς σήμερα στους σκιερούς δρόμους της Άνω Γλυφάδας, δύσκολα θα πιστέψει ότι πριν από έναν αιώνα η περιοχή ήταν ένας ξερότοπος γεμάτος αμμόλοφους που μετακινούνταν με τον αέρα. Η ριζική αλλαγή του τοπίου οφείλεται εν πολλοίς στον Κωνσταντίνο Καραπάνο, έναν γαιοκτήμονα που αγόρασε μεγάλες εκτάσεις γύρω στο 1920. Για να σταθεροποιήσει το αμμώδες έδαφος και να μπορέσει να χτίσει τον οικισμό (ο οποίος αρχικά ονομαζόταν «Βούλα-Καραπάνου»), προχώρησε σε μαζική φύτευση πεύκων. Το πράσινο στοιχείο της Γλυφάδας δεν είναι ένα δώρο της φύσης, αλλά ένα πρώιμο, επιτυχημένο έργο περιβαλλοντικής μηχανικής.
Αεροφωτογραφία από το Γκολφ Γλυφάδας με το εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου ανάμεσα στα πεύκα.
Ο «Αμερικάνικος Νότος» της Αθήνας
Ίσως η πιο καταλυτική περίοδος για τη διαμόρφωση της σύγχρονης κουλτούρας της Γλυφάδας ήταν η εγκατάσταση της Αμερικανικής Αεροπορικής Βάσης στο Ελληνικό (1953-1990). Η γειτνίαση με τη βάση μετέτρεψε τη Γλυφάδα σε μια «Μικρή Αμερική»:
Γαστρονομία: Εδώ έφαγαν οι Αθηναίοι τα πρώτα αυθεντικά hamburgers, εδώ ήπιαν Coca-Cola πριν γίνει ευρέως γνωστή στην υπόλοιπη χώρα, και εδώ γνώρισαν το steak.
Διασκέδασα & Lifestyle: Η Γλυφάδα έφερε πρώτη την κουλτούρα του bowling, τα drive-in, τη ροκ εντ ρολ και την τζαζ. Τα αμερικάνικα αυτοκίνητα στους δρόμους και οι neon επιγραφές έδωσαν στην περιοχή μια αισθητική καλιφορνέζικου προαστίου, δημιουργώντας ένα πολιτισμικό κράμα που δεν υπήρχε πουθενά αλλού στην Ελλάδα.
https://atticahorizon.gr/%ce%b3%ce%b9%cf%8e%cf%81%ce%b3%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%bb%ce%ac%ce%bf%cf%85-%ce%b7-%ce%b6%cf%89%ce%ae-%ce%bc%ce%b1%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%b3%ce%bb/
«Αστέρια»: Η αρχιτεκτονική της θερινής ραστώνης
Τη δεκαετία του 1950, η Γλυφάδα μπαίνει στον διεθνή τουριστικό χάρτη με τα θρυλικά «Αστέρια». Το ενδιαφέρον εδώ δεν είναι μόνο οι διάσημοι θαμώνες (όπως ο Αριστοτέλης Ωνάσης ή ο Φρανκ Σινάτρα), αλλά η πρωτοποριακή αρχιτεκτονική. Οι αρχιτέκτονες (Εμμανουήλ Βουρέκας, Περικλής Σακελλάριος κ.ά.) σχεδίασαν τις περίφημες καμπάνες με επιρροές από τον μοντερνισμό, εντάσσοντάς τες αρμονικά στο τοπίο. Ήταν η πρώτη φορά που η Ελλάδα πούλησε τόσο οργανωμένα και με υψηλή αισθητική την ιδέα του «θερινού θερέτρου», μακριά από τη λογική του βαρύγδουπου ξενοδοχείου, καθιερώνοντας την αίσθηση της πολυτελούς, αλλά ανεπιτήδευτης ραστώνης.
Η Γλυφάδα είναι τελικά πολύ περισσότερα από τους εμπορικούς της δρόμους. Είναι ένας τόπος που μεταμορφώθηκε από αρχαίο ψαροχώρι σε πευκόφυτο καταφύγιο και από βάση του αμερικανικού ονείρου στην καρδιά της σύγχρονης Ριβιέρας. Μια περιοχή που έμαθε να επινοεί ξανά τον εαυτό της, κρατώντας όμως καλά κρυμμένα τα δικά της, «γλυφά» μυστικά.
by 