Το πρωινό της 7ης Δεκεμβρίου σηματοδότησε το τέλος των τρόλεϊ στον Πειραιά και την Αθήνα, γεγονός που κλείνει έναν κύκλο 72 συνεχόμενων ετών αστικής μετακίνησης. Το έργο προβλέπεται να διαρκέσει δεκαοκτώ μήνες και αφορά 143 χιλιόμετρα καλωδίων, δηλαδή περίπου το εβδομήντα τοις εκατό του δικτύου, ενώ οι γραμμές 17 και 20 θα εξυπηρετούνται με ηλεκτρικά λεωφορεία. Οι εργασίες είχαν καθυστερήσει επειδή οι εργαζόμενοι αντιδρούσαν, επιμένοντας ότι το κόστος λειτουργίας δεν θα μειωθεί πραγματικά με τα νέα οχήματα.
Η ιστορία των τρόλεϊ στην Ελλάδα – Ιστορική αναδρομή, απο τα πρώτα δρομολόγια στον Πειραιά και την Αθήνα
Η ιστορία των τρόλεϊ στην Ελλάδα ξεκινά στις 27 Ιουλίου 1948 με το πρώτο δρομολόγιο Σταθμός ΕΗΣ Πειραιά – Καστέλλα – Νέο Φάληρο, το οποίο εξακολουθεί να φέρει τον αριθμό 20. Μεταπολεμικά, τα οχήματα της Ηλεκτρικής Εταιρείας Μεταφορών περνούν από το αρχικό πράσινο χρώμα στο κίτρινο και πορτοκαλί για να εναρμονιστούν με τα τραμ και τα λεωφορεία της εποχής. Λίγα χρόνια αργότερα, η Αθήνα αποκτά τη δική της πρώτη γραμμή στις 27 Δεκεμβρίου 1953, όταν το δρομολόγιο Πατήσια – Αμπελόκηποι αντικαθιστά το τραμ 3-7 διατηρώντας τον αριθμό 3. Τα τριαξονικά οχήματα Alfa Romeo, CGE και Casaro εισάγουν μια νέα μορφή μετακίνησης, παρότι για χρόνια οι κάτοικοι εξακολουθούν να τα αποκαλούν «τραμ» και τους οδηγούς «τραμβαγέρηδες».
Το πρώτο τρόλεϊ που κυκλοφόρησε το 1948 στη γραμμή Πειραιάς – Καστέλλα ήταν της FIAT και διασώζεταιΤο πρώτο τρόλεϊ που κυκλοφόρησε το 1948 στη γραμμή Πειραιάς – Καστέλλα ήταν της FIAT και διασώζεται (Πρώτο Θέμα)
Η λειτουργία εξελίσσεται καθώς το 1976 καταργείται η θέση του εισπράκτορα στη γραμμή 20, ανοίγοντας τον δρόμο για την εισαγωγή ακυρωτικών μηχανημάτων το 1989. Η εικόνα των παλιών υποδοχέων κερμάτων, στους οποίους στο τέλος της βάρδιας βρίσκονταν περισσότερα μεταλλικά αντικείμενα παρά χρήματα, αποτυπώνει ανάγλυφα τους λόγους που οδήγησαν στις αλλαγές.
Το 1970 η άδεια της ΗΕΜ ανακαλείται και το δίκτυο περνά στην ΗΛΠΑΠ, γεγονός που ανοίγει τη δεύτερη περίοδο επέκτασης. Οι επόμενες δεκαετίες φέρνουν νέες γραμμές και διαφορετικού τύπου οχήματα, από τα ιταλικά αμαξώματα μέχρι τα ρωσικά ZIU-9, ενώ η ηλεκτροκίνηση γίνεται σταδιακά αναπόσπαστο κομμάτι της αστικής ζωής. Ωστόσο, η πρόσφατη πραγματικότητα είναι διαφορετική, επειδή η οικονομική πίεση, η έλλειψη ανταλλακτικών και η υποχρηματοδότηση επιβάρυναν την αξιοπιστία του δικτύου που κάποτε άγγιζε το ενενήντα ένα τοις εκατό.
Αν μέσα σε αυτή την ιστορία υπάρχει ένα όχημα που ξεχωρίζει, αυτό είναι η «Φαλκονέρα», το μοναδικό ελληνικό τρόλεϊ. Παρουσιάστηκε το 1967 στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης από τη Βιαμάξ, ενσωματώνοντας μηχανικά μέρη Lancia και CGE, και εντάχθηκε στη γραμμή Κυψέλη – Καισαριανή. Οι επιβάτες αναφέρονταν με περηφάνια στο ελληνικό προϊόν, ενώ το όχημα απέκτησε ιστορικό φορτίο κατά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, όταν χρησιμοποιήθηκε ως οδόφραγμα στην Πατησίων. Παρά τη σημασία του, αποσύρθηκε το 1993 και μέχρι σήμερα παραμένει εγκαταλελειμμένο στο αμαξοστάσιο των Άνω Λιοσίων.
Αθήνα: Τρόλεϊ, Πατησίων και Αγίου Μελετίου το 1953
Το τέλος του δικτύου – και τι μένει ζωντανό
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι καμία γραμμή τρόλεϊ δεν θα λειτουργεί μετά το 2027 και η μοναδική προοπτική διατήρησης της μνήμης του μέσου περιορίζεται σε προτάσεις για μουσειακή αξιοποίηση ενός ή δύο οχημάτων. Η οριστική απόσυρση δεν αφορά μόνο ένα συγκοινωνιακό σύστημα αλλά ένα χαρακτηριστικό κομμάτι της συλλογικής αστικής εμπειρίας.
Στιγμιότυπο απο την έναρξη της αποξήλωσης του εναέριου δικτύου τρόλεϊ στον Πειραιά με δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη
Από το πρώτο δρομολόγιο του ’48 μέχρι τις νυχτερινές διαδρομές των τελευταίων δεκαετιών, τα τρόλεϊ συνόδευσαν γενιές κατοίκων και χαρτογράφησαν την πόλη με έναν τρόπο που δύσκολα θα επαναληφθεί. Με την έναρξη του ξηλώματος στον Πειραιά, η Αθήνα και ο Πειραιάς αποχαιρετούν ένα σύμβολο που σφράγισε τη νεότερη Ιστορία τους.
Πηγή εικόνων: Πρώτο Θέμα – Πληροφορίες: wikipedia
Διαβάστε Επίσης:
Περιμένοντας το «Πράσινο»: Τα λεωφορεία που έγραψαν ιστορία απο την Αθήνα μέχρι το Πέραμα
by 