Περισσότερα από 20.000 διατηρητέα κτήρια στην Ελλάδα και πάνω από 1.500 στην Αττική απειλούνται με κατάρρευση, καθώς το δυσβάσταχτο κόστος αποκατάστασης και ο γραφειοκρατικός «λαβύρινθος» οδηγούν τους ιδιοκτήτες σε απόγνωση. Η κρίσιμη κατάσταση της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς θα βρεθεί στο επίκεντρο της ημερίδας που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων (μέλος της ΠΟΜΙΔΑ) την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 (16:00-20:00) στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) στο Σύνταγμα.
Το «απαγορευτικό» κόστος της αποκατάστασης ενός διατηρητέου
Η αποκατάσταση ενός ιστορικού ακινήτου δεν είναι μια απλή ανακαίνιση. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι απαιτήσεις εκτινάσσουν τον προϋπολογισμό σε επίπεδα που συχνά ξεπερνούν τις αντοχές των ιδιοκτητών:
-
Τετραπλάσιο κόστος: Η πλήρης αποκατάσταση κοστίζει 3 έως 4 φορές περισσότερο από την ανέγερση μιας σύγχρονης οικοδομής.
-
Εξειδικευμένο προσωπικό: Απαιτούνται τεχνίτες με ειδική γνώση και υλικά που δεν βρίσκονται στο εμπόριο εύκολα.
-
Συνεχής συντήρηση: Ακόμη και μετά την αποκατάσταση, οι δαπάνες παραμένουν υψηλές, χωρίς το κράτος να καλύπτει την ευθύνη ασφαλείας που βαρύνει αποκλειστικά τον ιδιώτη.
Ιδιοκτησία Ακινήτου στην Αττική: Πόσο μας ανήκει το σπίτι μας;
Γραφειοκρατία, Ανεπαρκή κίνητρα και εγκατάλειψη
Το νομοθετικό πλαίσιο, αντί να διευκολύνει, συχνά λειτουργεί ως «τροχοπέδη». Οι ιδιοκτήτες εγκλωβίζονται σε έναν λαβύρινθο από Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και πολλαπλές υπηρεσίες, με τις εγκρίσεις να καθυστερούν συστηματικά περισσότερο από 12 μήνες. Επιπλέον, οι αυστηροί περιορισμοί καθιστούν σχεδόν αδύνατη την ενεργειακή αναβάθμιση, αφήνοντας τα κτήρια ενεργειακά «θύματα» μιας άλλης εποχής.
Το πρόβλημα των διατηρητέων στην Ελλάδα είναι μια «βραδυφλεγής βόμβα» στα θεμέλια του αστικού ιστού. Στο κέντρο της Αθήνας μόνο, υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 1.500 επικινδύνως ετοιμόρροπα κτήρια. Η σύγκριση με την Ιταλία, όπου τα φορολογικά κίνητρα (Bonus Facciate) καλύπτουν έως και το 90% των εργασιών πρόσοψης, αναδεικνύει το τεράστιο κενό στην ελληνική πολιτική. Χωρίς ένα γενναίο πρόγραμμα χρηματοδότησης, η «πράσινη μετάβαση» για αυτά τα κτήρια θα παραμείνει ένα άπιαστο όνειρο, οδηγώντας στην οριστική απώλεια της αρχιτεκτονικής μας ταυτότητας.
Παρά τις μερικές απαλλαγές στον ΕΝΦΙΑ, η κρατική στήριξη κρίνεται ως σταγόνα στον ωκεανό. Η έλλειψη χρηματοδοτικών εργαλείων και το δαιδαλώδες ιδιοκτησιακό καθεστώς (πολλοί κληρονόμοι) οδηγούν αναπόφευκτα στην εγκατάλειψη. Τα κτήρια αυτά, από κοσμήματα της πόλης, μετατρέπονται σε εστίες κινδύνου για τη δημόσια ασφάλεια, με την αρχιτεκτονική ταυτότητα της Ελλάδας να χάνεται μέρα με τη μέρα.
Σχόλιο – Επιμέλεια: Νεκτάριος Ντούζουγλης – Χορμοβίτης
by 