Σε μια εκτενή και αποκαλυπτική τοποθέτηση προέβη ο πρώην Περιφερειάρχης Αττικής, Γιώργος Πατούλης, αναφορικά με το μείζον ζήτημα της ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου, διαχωρίζοντας την πραγματικότητα από τους «μύθους» και τις διαστρεβλώσεις που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς. Υπογραμμίζοντας ότι η τοπική αυτοδιοίκηση και η πολιτική αποτελούν μια «σκυταλοδρομία» θεσμικής συνέπειας, ο κ. Πατούλης ανέδειξε τις καθοριστικές ενέργειες της δικής του διοίκησης για τη διασφάλιση της πλήρους χρηματοδότησης και ωρίμανσης του έργου, ενώ εξήρε τη συμβολή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, των προηγούμενων και σημερινών διοικήσεων, καθώς και του Πρωθυπουργού.
Το ιστορικό υπόβαθρο και η παραλαβή του έργου το 2019
Όπως υπενθύμισε ο κ. Πατούλης, ο σχεδιασμός του Φαληρικού Όρμου αποτελεί ένα όραμα δεκαετιών. Η αρχική σύλληψη διαμορφώθηκε την περίοδο 2008–2010 με τη συμμετοχή του διεθνούς φήμης Ιταλού αρχιτέκτονα Renzo Piano, ενώ οι σχεδιασμοί ολοκληρώθηκαν το 2013 με την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, χωρίζοντας το έργο σε τρία βασικά υποέργα:
- Έργα Οδοποιίας και Αντιπλημμυρικής Προστασίας
- Ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου
- Λιμενικά Έργα
Η πρώτη φάση δημοπρατήθηκε το 2016 από την Περιφέρεια Αττικής με προϋπολογισμό 150 εκατομμυρίων ευρώ και η σύμβαση υπεγράφη το 2017 στα 73 εκατομμύρια ευρώ.
«Όταν αναλάβαμε τη διοίκηση το 2019, το έργο δεν είχε ολοκληρωθεί· βρισκόταν σε επίπεδο υλοποίησης κάτω του 50%», σημείωσε ο πρώην Περιφερειάρχης. «Κληθήκαμε, εν μέσω πανδημίας, να βρούμε τους απαραίτητους ίδιους πόρους για την ολοκλήρωση της Α’ Φάσης, πράγμα που πετύχαμε φτάνοντας τον προϋπολογισμό στα 110 εκατομμύρια ευρώ λόγω των διαδοχικών κρίσεων, ενώ ταυτόχρονα ξεκινήσαμε αμέσως την επικαιροποίηση και ωρίμανση της Β’ Φάσης.»
Το χρηματοδοτικό επίτευγμα των 365 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ
Απαντώντας αιτιακά στους ισχυρισμούς περί δήθεν «κολλήματος» ή κινδύνου απένταξης, ο κ. Πατούλης παρέθεσε τα συγκεκριμένα στοιχεία για την εξασφάλιση των αναγκαίων ευρωπαϊκών κονδυλίων. Καθώς η Περιφέρεια δεν διέθετε ίδιους πόρους άνω των 150 εκατ. ευρώ για τη Β’ Φάση, και μετά την απουσία ένταξης στο Ταμείο Ανάκαμψης, η τότε διοίκηση σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς (JASPERS, Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και τα αρμόδια Υπουργεία πέτυχε μια πρωτοφανή χρηματοδοτική συμφωνία:
- 110 εκατομμύρια ευρώ από το ΕΣΠΑ 2014–2020 για την κάλυψη και επιστροφή των χρημάτων της Α’ Φάσης στα ταμεία της Περιφέρειας (εγκρίθηκε και εισπράχθηκε τον Μάιο του 2023).
- 260 εκατομμύρια ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021–2027 για την πλήρη χρηματοδότηση της Β’ Φάσης (υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2023).
- Κατάθεση Φακέλου Μεγάλου Έργου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2023, πριν τη λήξη της θητείας της διοίκησης Πατούλη.
«Η πολιτική είναι σκυταλοδρομία»: Πολιτικός πολιτισμός και θεσμική συνέχεια
Ο κ. Πατούλης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη επικράτησης πολιτικού πολιτισμού, στηλιτεύοντας τις προσπάθειες μηδενισμού του έργου των προηγούμενων διοικήσεων και των υπηρεσιακών παραγόντων:
«Η πολιτική είναι σκυταλοδρομία. Ο καθένας δίνει τη σκυτάλη στον επόμενο. Δεν ήρθε ένας από μηχανής Θεός να ακυρώσει τις προσπάθειες των υπηρεσιών, των περιφερειακών συμβούλων, των ανθρώπων των υπουργείων και των κυβερνήσεων. Αυτές οι αλήθειες συνδέονται με τον πολιτικό πολιτισμό της παραδοχής και της αποδοχής των προσπαθειών όλων.»
Παράλληλα, εξήρε την καθοριστική προσωπική συμβολή του Πρωθυπουργού στην εξασφάλιση της χρηματοδοτικής στήριξης του έργου και για τις δύο φάσεις, ενώ απηύθυνε συγχαρητήρια στη σημερινή περιφερειακή αρχή για τη μετουσίωση των ετοίμων μελετών σε τεύχη δημοπράτησης και τη συμβασιοποίηση με τους αναδόχους.
Ένα έργο πνοής για ολόκληρη την Αττική
Η ολοκλήρωση της ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου αποτελεί το κομβικότερο βήμα για τη λειτουργική και αισθητική σύνδεση της Αθήνας με το παραλιακό της μέτωπο. Πρόκειται για ένα υπερτοπικό έργο πρασίνου, πολιτισμού, αθλητισμού και αντιπλημμυρικής θωράκισης που ανήκει σε όλους τους πολίτες της Αττικής.
«Προχωράμε μέσα από πολιτικό πολιτισμό και αλήθειες, για να δώσουμε στην Ελλάδα και την Αθήνα τη δυνατότητα να συνδεθεί ουσιαστικά με τη θάλασσα, το παραλιακό μέτωπο. Μια προσπάθεια όλων μας, και όχι του ενός.»
Πέραμα: Σε ετοιμότητα ο δήμος – Μυοκτονίες και απεντομώσεις στην ευρύτερη περιοχή