Με μια ματιά το νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές
- Τουλάχιστον έξι εκπαιδευτικές μετακινήσεις ανά τμήμα και ανά σχολικό έτος προβλέπονται για πρώτη φορά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
- Ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να ορίζει περισσότερους συνοδούς εκπαιδευτικούς, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ασφάλεια των μαθητών.
- Στα Ειδικά Σχολεία το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής σε εκπαιδευτικές μετακινήσεις μειώνεται από 70% σε 50%.
- Μπαίνουν σαφέστεροι κανόνες για τα κινητά στις εκδρομές: φωτογράφιση, βιντεοσκόπηση ή ηχογράφηση άλλων μαθητών χωρίς συναίνεση μπορεί να οδηγήσει σε απενεργοποίηση και φύλαξη της συσκευής μέχρι το τέλος της εκδρομής.
- Τα σχολεία αποκτούν τη δυνατότητα να διοργανώνουν από κοινού εκδρομές στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, με στόχο και τη μείωση του κόστους για τις οικογένειες.
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι σχολικές εκδρομές και οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις φέρνει το νέο πλαίσιο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Οι νέες υπουργικές αποφάσεις επιχειρούν να δώσουν μεγαλύτερο εκπαιδευτικό χαρακτήρα στις μετακινήσεις εκτός σχολείου, αλλά παράλληλα θεσπίζουν αυστηρότερους κανόνες για την ασφάλεια των μαθητών, τη χρήση κινητών τηλεφώνων, τους συνοδούς και τη συνεργασία με τουριστικά γραφεία.
Η βασική φιλοσοφία είναι ότι η εκπαιδευτική διαδικασία δεν περιορίζεται στην τάξη. Οι μετακινήσεις θα συνδέονται περισσότερο με το πρόγραμμα σπουδών και με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους, ώστε η γνώση να συνδυάζεται με τη βιωματική εμπειρία.
Αθήνα: Αλλαγές σε μετρό, λεωφορεία, τρόλεϊ και τραμ φέρνει ο Δεκαπενταύγουστος
Τουλάχιστον 6 εκδρομές στην Πρωτοβάθμια
Μία από τις αλλαγές που ξεχωρίζουν αφορά τα Δημοτικά Σχολεία.
Για πρώτη φορά προβλέπεται ότι ο συνολικός αριθμός των εκπαιδευτικών μετακινήσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και ανά σχολικό έτος.
Οι δράσεις μπορούν να συνδέονται με τον πολιτισμό, την ιστορία, την επιστήμη και την τεχνολογία, αλλά και με ευρύτερους εκπαιδευτικούς στόχους, όπως η περιβαλλοντική συνείδηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η δημοκρατική παιδεία και η σωματική και ψυχική ευεξία των παιδιών.
Με τον τρόπο αυτό, η εκδρομή επιχειρείται να ενταχθεί πιο οργανικά στην εκπαιδευτική διαδικασία και να μην αντιμετωπίζεται απλώς ως μια ημέρα εκτός σχολικής αίθουσας.
Περισσότεροι συνοδοί όταν το απαιτούν οι συνθήκες
Οι περισσότερες μετακινήσεις συνοδεύονται και από αυξημένη έμφαση στην ασφάλεια.
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει στον Σύλλογο Διδασκόντων να αυξάνει τον αριθμό των συνοδών εκπαιδευτικών, εφόσον κρίνει ότι κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για την ασφαλή μετακίνηση και την αποτελεσματικότερη εποπτεία των μαθητών.
Έτσι, τα σχολεία αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να προσαρμόζουν την παρουσία των συνοδών στις ιδιαιτερότητες μιας εκδρομής, στον αριθμό των παιδιών και στις ανάγκες της συγκεκριμένης ομάδας.
Νέοι κανόνες για τα κινητά στις σχολικές εκδρομές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ρυθμίσεις για κινητά τηλέφωνα και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
Οι κανόνες που αφορούν την προστασία των μαθητών από μη συναινετική φωτογράφιση ή καταγραφή θα ισχύουν και κατά τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις.
Εφόσον ένας μαθητής φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί ή ηχογραφεί άλλους συμμετέχοντες χωρίς τη συναίνεσή τους, προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία για την απενεργοποίηση και φύλαξη της συσκευής. Το κινητό ή η άλλη ηλεκτρονική συσκευή παραδίδεται στον γονέα ή στον κηδεμόνα μετά την ολοκλήρωση της εκδρομής.
Με αυτόν τον τρόπο, το πλαίσιο προστασίας της σχολικής κοινότητας επεκτείνεται και στις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται μακριά από το σχολικό κτίριο.
Ποινικό μητρώο για το προσωπικό του τουριστικού γραφείου
Αυστηρότερες γίνονται και οι προϋποθέσεις για τα τουριστικά γραφεία που αναλαμβάνουν σχολικές μετακινήσεις.
Στη σχετική υπουργική απόφαση προβλέπεται ότι, για την υπογραφή της σύμβασης, ο υποψήφιος ανάδοχος πρέπει να προσκομίζει, μεταξύ άλλων, απόσπασμα ποινικού μητρώου του υπευθύνου και του προσωπικού που πρόκειται να συμμετάσχει στη μετακίνηση.
Παράλληλα προβλέπονται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, καθώς και η απαιτούμενη ασφαλιστική κάλυψη του ταξιδιωτικού ή τουριστικού γραφείου.
Έλεγχος των λεωφορείων πριν από την αναχώρηση
Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει αναλυτικές προβλέψεις και για τις μετακινήσεις με τουριστικά λεωφορεία.
Όταν μια εκπαιδευτική δράση πραγματοποιείται με λεωφορείο, ο διευθυντής του σχολείου ενημερώνει την αρμόδια υπηρεσία της Τροχαίας, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο προβλεπόμενος έλεγχος. Παράλληλα αποστέλλονται στοιχεία που αφορούν, μεταξύ άλλων, την άδεια κυκλοφορίας, την άδεια οδήγησης, το ασφαλιστήριο, το ΚΤΕΟ και τον ταχογράφο.
Στόχος είναι οι έλεγχοι ασφαλείας να αποτελούν οργανικό μέρος της προετοιμασίας κάθε μετακίνησης και όχι μια διαδικασία της τελευταίας στιγμής.

Από το 70% στο 50% για τα Ειδικά Σχολεία
Αλλαγή υπάρχει και για τις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.
Μέχρι σήμερα το απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής μπορούσε να δημιουργεί πρακτικά εμπόδια στην πραγματοποίηση μιας εκπαιδευτικής δράσης.
Με το νέο πλαίσιο, για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις το ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής ορίζεται στο 50% των μαθητών για τους οποίους οργανώνεται η δράση, αντί για 70%.
Η αλλαγή έχει στόχο να κάνει ευκολότερη την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών μετακινήσεων από τα Ειδικά Σχολεία και να διευρύνει στην πράξη τις δυνατότητες συμμετοχής των μαθητών.
Οι εκδρομές γίνονται και «μάθημα ενεργού πολίτη»
Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση διευρύνεται και ο ίδιος ο χαρακτήρας μιας σχολικής μετακίνησης.
Στο πλαίσιο εκπαιδευτικών δράσεων μπορούν να πραγματοποιούνται πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, εθελοντισμού, προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, ανάπλασης χώρων ή παροχής βοήθειας σε έκτακτες καταστάσεις.
Η εκδρομή, επομένως, μπορεί να αποτελέσει και πεδίο εφαρμογής όσων οι μαθητές διδάσκονται για την κοινωνική ευθύνη και την ενεργό συμμετοχή του πολίτη.
Κοινές εκδρομές από δύο ή περισσότερα σχολεία
Μία ακόμη πρακτική αλλαγή αφορά το κόστος.
Τα σχολεία μπορούν πλέον να συνεργάζονται για την από κοινού διοργάνωση εκπαιδευτικών μετακινήσεων, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Η δυνατότητα κοινής διοργάνωσης μπορεί να επιτρέψει καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος συμμετοχής ανά μαθητή.
Πρόκειται για μια σημαντική πρόβλεψη σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος των πολυήμερων σχολικών εκδρομών αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για αρκετές οικογένειες.
Τι αλλάζει στο Erasmus για τους εκπαιδευτικούς
Διευρύνονται και οι δυνατότητες συμμετοχής των εκπαιδευτικών σε προγράμματα Erasmus+.
Ο γενικός κανόνας εξακολουθεί να προβλέπει έως 14 ημέρες ανά διδακτικό έτος για μετακινήσεις εκπαιδευτικών που αφορούν κατάρτιση, επιμόρφωση ή διδασκαλία.
Υπάρχει, όμως, σημαντική εξαίρεση: εφόσον η μετακίνηση πραγματοποιείται στις διακοπές των Χριστουγέννων ή του Πάσχα ή στο διάστημα 22 Ιουνίου έως 31 Αυγούστου, οι ημέρες αυτές δεν προσμετρώνται στο ανώτατο όριο και δεν τίθεται χρονικός περιορισμός ως προς την ανώτατη διάρκεια της μετακίνησης.
Τι αλλάζει τελικά για μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς
Το νέο πλαίσιο αλλάζει συνολικά τη λογική των σχολικών μετακινήσεων: περισσότερες εκπαιδευτικές εμπειρίες, αλλά με περισσότερους και σαφέστερους κανόνες.
Για τους μαθητές σημαίνει περισσότερες δυνατότητες βιωματικής μάθησης. Για τους γονείς, αυστηρότερες δικλίδες όσον αφορά την ασφάλεια και την οργάνωση των μετακινήσεων. Για τους εκπαιδευτικούς, πιο συγκεκριμένες διαδικασίες σχετικά με τις ευθύνες και τον τρόπο πραγματοποίησης μιας εκδρομής.
Η μεγαλύτερη αλλαγή, πάντως, βρίσκεται στη φιλοσοφία του νέου συστήματος: η σχολική εκδρομή επιχειρείται να αποτελεί πλέον οργανωμένο κομμάτι της μάθησης και όχι απλώς μια διακοπή από το μάθημα.