Κάθε χρόνο, το βράδυ της Ανάστασης, αλλά και ως τη Δευτέρα του Πάσχα πολλές γειτονιές στην Αττική θυμίζουν περισσότερο εμπόλεμη ζώνη παρά περιβάλλον θρησκευτικής κατάνυξης. Η ανεξέλεγκτη ρίψη από πυροτεχνήματα, κροτίδες και βεγγαλικά έχει πάψει προ πολλού να θεωρείται μια απλή εορταστική «παρασπονδία». Πλέον, αποτελεί μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια ασφάλεια, μετατρέποντας τη χαρά των ημερών σε πεδίο επικίνδυνων ζητημάτων. Εν έτει 2026, είναι μάλλον η στιγμή να αναρωτηθούμε αν ένα τέτοιο έθιμο χωράει στις σύγχρονες, πυκνοκατοικημένες πόλεις.
Ο κίνδυνος στις γειτονιές για ανθρώπους και ζώα
Οι αριθμοί και οι καταγραφές από τα εφημερεύοντα νοσοκομεία είναι αμείλικτοι. Κάθε χρόνο, οι υγειονομικές αρχές καλούνται να διαχειριστούν από σοβαρά εγκαύματα μέχρι μόνιμους ακρωτηριασμούς, κυρίως σε νέα παιδιά. Παράλληλα, ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς σε μπαλκόνια, τέντες και ακάλυπτους χώρους είναι μια μόνιμη απειλή. Πέρα από τον άνθρωπο, τα μεγαλύτερα και πιο ανυπεράσπιστα θύματα αυτού του τριημέρου είναι τα ζώα. Η οξεία ακοή τους μετατρέπει τον εκκωφαντικό θόρυβο των εκρήξεων σε ακραίο σωματικό και ψυχολογικό τραύμα. Οι κτηνιατρικές κλινικές γεμίζουν κάθε Πάσχα με περιστατικά ζώων που, τυφλωμένα από τον πανικό, πηδούν από μπαλκόνια, τραυματίζονται σοβαρά ή χάνονται. Ακόμα χειρότερη είναι η μοίρα για τα αδέσποτα και την αστική πανίδα (όπως τα πουλιά στα δέντρα), που δεν έχουν κάποιο ασφαλές καταφύγιο για να κρυφτούν. Η πραγματική φιλοζωία δεν πρέπει να εξαντλείται στο κατοικίδιό μας, αλλά να επεκτείνεται στον σεβασμό απέναντι σε κάθε ζωντανό που παλεύει να επιβιώσει στο κοινό αστικό περιβάλλον.
Όπως υπογραμμίζει η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΝΕΜΕΣΙΣ (αρμόδια για την προστασία των ζώων, του περιβάλλοντος και την κατάργηση του κυνηγιού), οι συνέπειες από τις απανωτές εκρήξεις είναι άκρως τραυματικές. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στους προφανείς κινδύνους ακρωτηριασμών και εγκαυμάτων για τους ανθρώπους. Ο εκκωφαντικός θόρυβος προκαλεί ακραίο στρες, κρίσεις πανικού και συχνά μοιραία ατυχήματα στα κατοικίδια και την άγρια πανίδα, που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον κίνδυνο. Παράλληλα, τα ιπτάμενα φαναράκια, τα οποία έχουν γίνει ιδιαίτερα αγαπητά τα τελευταία χρόνια, αν και φαίνονται αθώα, αποτελούν «ωρολογιακές βόμβες» για το φυσικό περιβάλλον, καθώς πέφτουν ανεξέλεγκτα αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Κάθε Πάσχα με περιστατικά ζώων που, τυφλωμένα από τον πανικό, πηδούν από μπαλκόνια, τραυματίζονται σοβαρά ή χάνονται.
Σοκάρουν τα νούμερα των κατασχέσεων από την ΕΛ.ΑΣ στην Αττική.
Το γεγονός ότι το επικίνδυνο αυτό έθιμο του Πάσχα καλά κρατεί, αποτυπώνεται με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας. Η ζήτηση για παράνομα εκρηκτικά είδη παραμένει στα ύψη, αναγκάζοντας τις Αρχές να βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή. Είναι ενδεικτικό του μεγέθους του προβλήματος ότι, μόνο μέσα στον Μάρτιο του 2026, οι στοχευμένοι έλεγχοι οδήγησαν στην κατάσχεση 21.616 κροτίδων σε ολόκληρη τη χώρα. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, οι αστυνομικοί εντόπισαν και κατέσχεσαν εκατοντάδες αυτοσχέδιους πυροτεχνικούς μηχανισμούς, βεγγαλικά, ακόμη και παιδικά αθύρματα που κρύβουν τεράστιους κινδύνους στα χέρια των ανηλίκων.
Υπενθυμίζεται ότι, η χρήση, η κατοχή, η εμπορία και η κατασκευή βεγγαλικών και κροτίδων απαγορεύεται αυστηρά στην Ελλάδα, ειδικά κατά την περίοδο του Πάσχα, με τις ποινές να είναι ιδιαίτερα «τσουχτερές».
Παράδοση ή αναχρονιστικό κατάλοιπο;
Όπως ακριβώς οι άσκοποι πυροβολισμοί (μπαλωθιές) συχνά βαφτίζονται λανθασμένα «έθιμο», έτσι και οι κροτίδες αποτελούν ένα κατάλοιπο μιας άλλης εποχής. Έχει ωριμάσει πλέον η συζήτηση για την καθολική απαγόρευση των κροτίδων εντός του αστικού ιστού μέσω ενός αυστηρού νομοθετικού πλαισίου. Αν υπάρχει ανάγκη τήρησης του εθίμου, αυτό θα έπρεπε να περιορίζεται αυστηρά σε ανοιχτούς, ελεγχόμενους χώρους.
by 