Όταν μιλάμε για τα νησιά του Σαρωνικού και του Αργοσαρωνικού, οι περισσότεροι φέρνουν στο μυαλό τους τις ίδιες εικόνες με θάλασσες που γυαλίζουν στον ήλιο, καΐκια δεμένα στην προκυμαία και απογευματινά τραπέζια γεμάτα ψαρομεζέδες. Κι όμως, πίσω από αυτό το οικείο σκηνικό υπάρχει ένας κόσμος ιστοριών που δεν χωρά στα τουριστικά φυλλάδια, με γεγονότα άλλοτε γοητευτικά κι άλλοτε σκοτεινά, τα οποία μένουν κρυμμένα στις σκιές της μεγάλης Ιστορίας.
Στη Σαλαμίνα, για παράδειγμα, αν ακολουθήσει κανείς τον δρόμο προς το νότιο άκρο, θα βρεθεί μπροστά στο Σπήλαιο του Ευριπίδη, εκεί όπου οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ένα θραύσμα αγγείου με χαραγμένο το όνομα του ποιητή, ένδειξη ότι ο χώρος ίσως υπήρξε τόπος έμπνευσης και λατρείας. Κι αν στρέψει το βλέμμα απέναντι, προς τη μικρή νησίδα της Ψυττάλειας, θα μάθει πως κατά τη Ναυμαχία του 480 π.Χ. ο Αριστείδης αποβιβάστηκε με στρατιώτες και εξόντωσε την περσική φρουρά που είχε απομείνει εκεί, γράφοντας ένα αιματηρό κεφάλαιο που σπάνια μπαίνει στις ηρωικές αφηγήσεις. Χρήσιμα: Από Πέραμα (15’) ή Φανερωμένη Μεγάρων. Εισιτήριο: 1,50–2 € πεζός, 4–5 € αυτοκίνητο. Λιμεναρχείο: 210 465 3414.
Σαλαμίνα
Η Αίγινα, που σήμερα είναι συνώνυμη με τα φιστίκια της και τις σύντομες αποδράσεις από την Αθήνα, υπήρξε για δύο χρόνια η πρώτη πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, στεγάζοντας τη διοίκηση και το νομισματοκοπείο όπου κόπηκε ο Φοίνικας, το πρώτο μας νόμισμα. Λίγο πιο έξω, στη νησίδα Μονή, από το 1962 φιλοξενούνται ελάφια, κρι-κρι και παγώνια που κινούνται ελεύθερα σε ένα μικρό καταφύγιο άγριας ζωής, ενώ η Μετόπη, αν και ακατοίκητη, αποτελεί γεωλογικό κατάλοιπο ενός ισθμού που καταποντίστηκε, και η Δωρούσα με το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία θυμίζει παλιό φάρο που περιμένει τον ναυτικό να επιστρέψει. Χρήσιμα: Από Πειραιά (40’ ταχύπλοο / 70’ συμβατικό). Τιμή: 9–11 € πεζός. Εκδρομές για Μονή, Μετόπη, Δωρούσα από Πέρδικα. Λιμεναρχείο: 22970 22328.
Αίγινα
Το Αγκίστρι, γνωστό στην αρχαιότητα ως Κεκρυφάλεια, υπήρξε το σκηνικό μιας ναυμαχίας στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ., όταν οι Αθηναίοι επικράτησαν εναντίον των Αιγινητών και των συμμάχων τους· το όνομα «Πιτυούσσα» που του έδιναν οι παλαιότεροι υποδηλώνει πως η καταπράσινη όψη του παραμένει αμετάβλητη εδώ και αιώνες. Χρήσιμα: Από Πειραιά (55’ ταχύπλοο / 1h40’ συμβατικό) ή από Αίγινα με θαλάσσιο ταξί (10’). Τιμή: 8–9 €. Λιμεναρχείο: 22970 91531.
Αγκίστρι
Στον Πόρο, το Ρωσικό Λιμανάκι με τις πέτρινες αποθήκες και τον φούρνο παξιμαδιού θυμίζει την εποχή που το νησί εξυπηρετούσε τον ρωσικό στόλο στη Μεσόγειο, ενώ το 1828 αποτέλεσε τόπο συνάντησης των πρεσβευτών της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, οι οποίοι συζήτησαν εδώ τα πρώτα σύνορα της ανεξάρτητης Ελλάδας. Χρήσιμα: Από Πειραιά (1h ταχύπλοο / 2h30’ συμβατικό) ή οδικώς έως Γαλατά (5’ φέρι, 1,50 €). Λιμεναρχείο: 22980 22274.
Πόρος: Το Ρωσικό Λιμανάκι
Η Ύδρα, που σήμερα είναι γνωστή για τη ναυτική της ιστορία, αναγεννήθηκε τον 16ο αιώνα από Αρβανίτες εποίκους της Ερμιονίδας και αργότερα στηρίχθηκε στη σπογγαλιεία, ένα επικίνδυνο επάγγελμα που απαιτούσε βουτιές σε μεγάλα βάθη με μία μόνο ανάσα, πριν γίνει το όνομα της συνώνυμο της Επανάστασης του 1821. Χρήσιμα: Από Πειραιά (1h40’ ταχύπλοο). Τιμή: 28–32 €. Χωρίς αυτοκίνητα. Λιμεναρχείο: 22980 52279.
Ύδρα – Πηγή: greeka
Οι Σπέτσες διαθέτουν έναν φάρο που λειτουργεί από το 1837 και παραμένει από τους παλαιότερους στην Ελλάδα, ενώ η ηρωίδα Μπουμπουλίνα δεν έπεσε στο πεδίο της μάχης, αλλά σκοτώθηκε το 1825 σε έναν οικογενειακό καβγά, ένα περιστατικό που σπάνια χωρά στις ένδοξες βιογραφίες της. Χρήσιμα: Από Πειραιά (2h ταχύπλοο) ή οδικώς έως Κόστα (10’ φέρι/ταξί). Τιμή: 30–33 €. Λιμεναρχείο: 22980 72245.
Σπέτσες
Αργοσαρωνικός: Η νέα τουριστική ταυτότητα της Αττικής περνά από τα νησιά της
Η μικρή Δοκός φιλοξενεί το αρχαιότερο γνωστό υποθαλάσσιο ναυάγιο, ηλικίας περίπου 4.500 ετών, που εντοπίστηκε το 1975 και αποκάλυψε εκατοντάδες αγγεία της Πρωτοελλαδικής περιόδου, ενώ οι Φλέβες, έξω από τη Βουλιαγμένη, διατηρούν ακόμη υπόγεια δίκτυα και οχυρωματικά έργα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τα οποία ελέγχονταν οι είσοδοι και έξοδοι του Σαρωνικού. Χρήσιμα: Μόνο με ιδιωτικό/εκδρομικό σκάφος από Ύδρα ή Ερμιόνη. Λιμεναρχείο Ύδρας: 22980 52279.
Δοκός – Ναυάγιο
Τέλος, ο Πάτροκλος ή Γαϊδουρονήσι, εκτός από την αρχαία του χρήση ως στρατιωτικό φυλάκιο, φέρει και το βάρος μιας από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες τραγωδίες της Μεσογείου· το 1944, το νορβηγικό ατμόπλοιο SS Oria, φορτωμένο με πάνω από τέσσερις χιλιάδες Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου, προσέκρουσε στα βράχια του και βυθίστηκε, αφήνοντας ελάχιστους επιζώντες, με το ναυάγιο να ταυτοποιείται δεκαετίες αργότερα. Χρήσιμα: Από Σούνιο ή Λαύριο με σκάφος/κρουαζιέρα. Λιμεναρχείο Λαυρίου: 22920 25249.
Αν κοιτάξει κανείς αυτά τα νησιά πέρα από την τουριστική τους βιτρίνα, θα διαπιστώσει πως ο Σαρωνικός και ο Αργοσαρωνικός είναι ένα ζωντανό αρχείο της ιστορίας και της μνήμης, όπου κάθε ακτή και κάθε βράχος μπορεί να κρύβει μια ιστορία που αξίζει να ειπωθεί.
by 