Έντονη ανησυχία έχει προκληθεί από τα νέα μέτρα είσπραξης οφειλών που εφαρμόζουν οι Δήμοι για χρέη του 2019, σε μια προσπάθεια αποφυγής της πενταετούς παραγραφής. Ωστόσο, ιδιαίτερη αγανάκτηση έχει προκαλέσει το γεγονός ότι κατασχέσεις έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη και σε λογαριασμούς που προστατεύονται από το νόμο ως ακατάσχετοι, γεγονός που συνιστά παρανομία.
Υποχρεώσεις των Δήμων και οι ρόλοι των τραπεζών
Σύμφωνα με πληροφορίες από οικονομικές διευθύνσεις των Δήμων, οι αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες υποχρεούνται από το νόμο να αναζητούν οφειλές παλαιότερων ετών, εφαρμόζοντας τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ). Παρόλα αυτά, το πρόβλημα δεν αποδίδεται αποκλειστικά στους Δήμους, αλλά και στις τράπεζες, οι οποίες εκτελούν δεσμεύσεις λογαριασμών χωρίς την απαιτούμενη προσοχή.
Οι Δήμοι αποστέλλουν εντολές δέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών χωρίς να έχουν πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα των πολιτών, όπως η οικονομική τους κατάσταση ή το καθεστώς ευαλωτότητας (άνεργοι, πολύτεκνοι κ.λπ.). Επομένως, η ευθύνη ελέγχου για το εάν ένας λογαριασμός είναι ακατάσχετος βαραίνει τις τράπεζες, οι οποίες οφείλουν να εξετάζουν τα δεδομένα πριν από οποιαδήποτε δέσμευση χρημάτων.
Η σωστή διαδικασία απαιτεί από τις τράπεζες, αφού δεσμεύσουν τα χρήματα, να εξετάσουν εάν αυτά βρίσκονται σε ακατάσχετο λογαριασμό ή αν προέρχονται από πηγές που προστατεύονται από το νόμο, όπως επιδόματα. Στη συνέχεια, οι ίδιες οι τράπεζες πρέπει να ενημερώνουν τον οφειλέτη και να ζητούν τη συγκατάθεσή του πριν από τη μεταφορά των χρημάτων στον Δήμο. Οποιαδήποτε διαφορετική πρακτική θεωρείται αυθαίρετη.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυθαιρεσίας σημειώθηκε πρόσφατα σε έναν από τους μεγαλύτερους δήμους της χώρας, όπου η τράπεζα κατέσχεσε λανθασμένα χρήματα από ακατάσχετο λογαριασμό και τα απέστειλε στον Δήμο. Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα, αναγνώρισε το λάθος της και ενημέρωσε σχετικά τον Δήμο, αφού η δέσμευση ήταν παράνομη.
Επιπτώσεις και Αναγκαίες Λύσεις
Ένα από τα βασικά προβλήματα που επιτείνουν τέτοια φαινόμενα είναι η μείωση του τραπεζικού προσωπικού, γεγονός που δυσχεραίνει τον έλεγχο των δεσμευμένων λογαριασμών. Αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα που οι τράπεζες πρέπει να αντιμετωπίσουν άμεσα.
Το βέβαιο είναι πως, σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες είναι αυτοί που πλήττονται περισσότερο, ιδίως όσοι βρίσκονται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, όπως οι ηλικιωμένοι και οι άνεργοι. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να φροντίζουν να ορίζουν τους λογαριασμούς τους ως ακατάσχετους, τόσο έναντι του Δημοσίου όσο και έναντι ιδιωτών, ώστε να προστατεύονται από αυθαίρετες κατασχέσεις.