Ατμοσφαιρική Ρύπανση: Αυξητικές τάσεις στα μικροσωματίδια PM2.5 στην Αθήνα

Ο γερασμένος στόλος οχημάτων και η καύση ξύλου επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα στην Αθήνα. Αναλυτικά τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος

Τα εξαιρετικά λεπτά αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5) εξακολουθούν να καταγράφονται ως μία από τις κυριότερες απειλές για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί την πρώτη περιβαλλοντική αιτία πρόωρης θνησιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ευθυνόμενη για περίπου 300.000 θανάτους ετησίως.

Λόγω της εξαιρετικά μικρής τους διαμέτρου (μικρότερης των 2,5 μικρομέτρων), τα σωματίδια αυτά έχουν την ικανότητα να εισχωρούν βαθιά στους πνεύμονες και να περνούν στην κυκλοφορία του αίματος, συνδεόμενα με την εμφάνιση καρδιαγγειακών και αναπνευστικών νοσημάτων.

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Η εικόνα στο κέντρο της Αθήνας

Σύμφωνα με τα δεδομένα της πλατφόρμας μετρήσεων IQAir, οι συγκεντρώσεις των PM2.5 στην ελληνική πρωτεύουσα παρουσιάζουν αυξητική τάση. Συγκεκριμένα, το κέντρο της Αθήνας καταγράφει ετήσιο μέσο όρο 14,7 μg/m³, επίπεδο αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Αξίζει να σημειωθεί η απόκλιση μεταξύ των ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων: Ενώ το ισχύον όριο της Ε.Ε. ανέρχεται στα 25 μg/m³, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) θέτει το ασφαλές όριο σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα, μόλις στα 5 μg/m³, γεγονός που σημαίνει ότι η πλειονότητα των Ευρωπαίων πολιτών εκτίθεται σε μη ασφαλή επίπεδα ρύπων.

Η Ελλάδα, μαζί με άλλες βαλκανικές χώρες όπως η Αλβανία και η Βουλγαρία, συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές περιοχές με τα υψηλότερα εκτιμώμενα ποσοστά θνησιμότητας που σχετίζονται με τη μακροχρόνια έκθεση στα συγκεκριμένα μικροσωματίδια.

Οι αιτίες για την Ατμοσφαιρική Ρύπανση ο γερασμένος στόλος οχημάτων και τα τζάκια

Οι ειδικοί αποδίδουν την επιβάρυνση του ατμοσφαιρικού αέρα στην Αθήνα σε δύο βασικούς παράγοντες:

1. Κυκλοφοριακός φόρτος: Η Αθήνα συγκαταλέγεται, μαζί με το Μιλάνο, στις πόλεις της Ε.Ε. όπου άνω του 70% των εκπομπών οξειδίων του αζώτου προέρχεται από τις οδικές μεταφορές. Καθοριστικό ρόλο παίζει η ηλικία του στόλου των επιβατικών αυτοκινήτων, ο οποίος στην Ελλάδα αγγίζει κατά μέσο όρο τα 17,5 έτη (ο υψηλότερος στην Ε.Ε.). Τα παλαιότερης τεχνολογίας οχήματα εκπέμπουν σημαντικά αυξημένες ποσότητες ρύπων.

2. Καύση βιομάζας: Η εκτεταμένη χρήση τζακιών και ξυλόσομπων κατά τους χειμερινούς μήνες αποτελεί βασική πηγή εκπομπής αιωρούμενων σωματιδίων, φαινόμενο που παρατηρείται έντονα και σε άλλες ευρωπαϊκές περιφέρειες (όπως η νότια Ιταλία).

Στον κυβερνητικό σχεδιασμό εντάσσονται μέτρα για την ανανέωση του στόλου των οχημάτων, την απόσυρση των ρυπογόνων αυτοκινήτων και την αυστηροποίηση των ελέγχων εκπομπών.

Οδηγίες προστασίας για τους πολίτες

Μέχρι την υλοποίηση δομικών παρεμβάσεων, οι ειδικοί συστήνουν στους πολίτες της Αττικής να λαμβάνουν βασικά μέτρα αυτοπροστασίας:

• Αποφυγή του αερισμού των κατοικιών κατά τις ώρες κυκλοφοριακής αιχμής.

• Περιορισμός της καύσης ξύλου στα αστικά κέντρα κατά τους χειμερινούς μήνες.

• Αποφυγή της έντονης υπαίθριας σωματικής άσκησης τις ημέρες με υψηλές συγκεντρώσεις ρύπων.

• Χρήση ψηφιακών εφαρμογών παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα σε πραγματικό χρόνο για τον προγραμματισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων.